|
|
|
|
 حذف سه صفر از پول ملي نقش موثري در کاهش تورم خواهد داشت
|
| | | |
 | تجربه استفاده کشورها از حذف صفر از واحد پولي بيانگر اين است، کشورهايي که از چنين اقدامي بهره برده اند، توانسته اند در بلندمدت اثرات تورمي را در جامعه خود خنثي کنند. |  از سال 1960 تاکنون در 71 مورد دولت هاي در حال توسعه مجبور شده اند چندين صفر را از پول ملي خود حذف کنند و آخرين نمونه در اين زمينه به زيمبابوه مربوط مي شود که طي آن دولت اين کشور 10 صفر از پول ملي اين کشور را حذف کرد.
حذف صفر از پول ملي در کشورهاي جهان ابعاد مختلفي داشته بطوري که در اين مدت از 14 مورد حذف، يک مورد يک صفر، 9 مورد شش صفر حذف و ميانگين آن حذف سه صفر از پول ملي بوده است.
در زمان حاضر 19 کشور در اين مدت يک بار اقدام به حذف صفر کرده اند و 10 کشور نيز دو بار اين کار را انجام داده اند و آرژانتين چهار بار، يوگسلاوي سابق پنج بار و برزيل نيز شش بار صفر هاي پول ملي خود را حذف کرده اند.
رکورددار اين تغييرات، کشور برزيل است، به گونهاي که تاکنون اين کشور در شش مرحله، هجده صفر از جلوي واحد پولي خود حذف کرده و هشت بار نيز واحد پولي خود را تغيير داده است.
تجربه استفاده کشورها از حذف صفر از واحد پولي بيانگر اين است، کشورهايي که از چنين اقدامي بهره برده اند، توانسته اند در بلندمدت اثرات تورمي را در جامعه خود خنثي کنند.
کشورهايي چون بوليوي و ترکيه در سالهاي اخير با حذف 6 صفر از واحد پول ملي خود در شرايطي که تورم بسيار سنگيني را تجربه مي کردند، نمونه بسيار خوبي از چنين اقداماتي است.
از اين رو چند سالي است که مسئولان بانکي کشور تصميم به حذف صفر از واحد پول ملي را گرفته و معتقدند اين اقدام موجب کاهش تورم و حجم معاملات و کاستن بار رواني در جامعه و سبب سهولت بيشتر در فعاليت هاي اقتصادي خواهد شد.
امروزه واحد پولي "ريال" نسبت به "تومان" در زندگي مردم کاربرد چنداني نداشته و از طرفي داد و ستد روزانه مردم بيشتر با تومان انجام مي شود و ارتباط قيمت ها با ريال براي جامعه قابل لمس نيست و مردم به واقع تصوري از ريال ندارند.
از اين جهت حذف صفر از لحاظ نوشتاري هم کار را راحت ترخواهد کرد، هم اثرات رواني اقتصادي کمتري بجاي مي گذارد.
تجربه حذف صفر از واحدهاي پولي، از جنگ جهاني دوم و تجربه آلمان جنگ زده در انتشار “مارک جديد” به اين سو، بعضي از کشورها براي افزايش قدرت و اعتبار پول ملي خود، دو سياست را پيش رو داشتند و خيلي از اين کشورها يا واحد پولي تازهاي با نامي متفاوت رايج ساختند يا بعضي از صفرهاي واحد پولي قديمي خود را حذف کردند.
يک نگرش اقتصادي بر اين باور است سيستم بايد طوري باشد که مردم احساس راحتي و آسايش بيشتري در معاملات روزمره داشته باشند، چرا که بطور قطع و يقين حذف صفر از واحد پولي سبب مي شود تا فعاليت هاي اقتصادي با سهولت بيشتري انجام شود.
وقتي صفر از واحد پول ملي حذف شود علاوه بر اينکه مردم پول کمتري در معاملات حمل مي کنند، از لحاظ رواني نيز احساس مي کنند پول کمتري براي خريد روزانه خود مي پردازند.
حذف صفر از واحد پول ملي کشور در بعد بين المللي سبب مي شود در هنگام معاملات ارزش پول ملي ما با ارزهاي ديگر باثبات تر باشد، بعنوان مثال در برابر دلار آمريکا بجاي ده هزار ريال، ده ريال (يک تومان) معامله مي شود.
"محمود بهمني" رييسکل بانک مرکزي پس از آنکه از به نتيجه رسيدن اين نهاد در مورد حذف سه صفر از پول ملي خبر داد، گفت: در ستاد ويژهاي که با هدف بررسي حذف سه صفر از واحد پول ملي تشکيل شده بود در مورد اين کار به نتيجه قطعي رسيدهايم و اين کار را مفيد ميدانيم اما در شرايط فعلي اجراي آن را به تاخير انداختهايم.
وي افزود: اين مساله به نظر ما مفيد است اما بايد در مورد زمان اجراي آن بيشتر فکر کرد.
"هادي غنيمي فرد" رييس خانه صنعت و معدن ايران، نيز در خصوص حذف سه صفر از پول ملي گفته است: اين اقدام موجب کاهش هزينه هاي زياد هر ساله چاپ اسکناس و همچنين هدر روي وقت نيروي انساني در مسايل مالي کشور مي شود.
به گفته وي در زمان حاضر بخش هاي حسابداري و مالي تمام دستگاه هاي دولتي و غير دولتي براي انجام امور مالي با صفرهاي زيادي در پول ها سر و کار دارند که با کاهش تعداد صفرها، هم در وقت و هم در هزينههاي آنها صرفه جويي مي شود.
رييس خانه صنعت و معدن ايران، حذف سه صفر از پول ملي کشور را يکي از بهترين اقدام هاي دولت برشمرد و تصريح کرد: تجربه يکي از کشورهاي همسايه نيز در اين زمينه نشان از موفقيت آميز بودن انجام اين کار است.
وي گفت: حذف سه صفر از پول همچنين تبادلات پولي با ديگر کشورها را تسهيل مي کند، ضمن اينکه حساسيت هاي پول خرد (ريال و دينار) نيز وجود نخواهد داشت.
"فرهاد دلق پوش" عضو کميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي نيز در خصوص حذف سه صفر از پول ملي، گفت: در صورتي که حذف سه صفر از پول ملي هماهنگ با ساير طرح ها باشد، منجر به تقويت پول ملي خواهد شد.
به گفته اين نماينده مجلس، حذف سه صفر از پول ملي در کنار عوامل ديگر کارساز است.
وي با بيان آنکه حذف سه صفر از پول ملي يکي از راهکارهاي بانک مرکزي و شوراي پول و اعتبار است، افزود: اين امر در راستاي تقويت پول ملي انجام مي شود.
دلق پوش اظهار داشت: حذف صفر از پول ملي با هدف تقويت آن در برخي از کشورها نظير ترکيه نيز انجام شده که نتايج مطلوبي را براي اقتصاد اين کشورها در بر داشته است.
نماينده مردم بندرانزلي در مجلس تصريح کرد: طرح حذف سه صفر از پول ملي هنوز در قالب پيشنهاد است و نهادينه کردن آن بايد در نهادهاي تصميم گير همانند شوراي پول و اعتبار، وزارت امور اقتصادي ودارايي و هيات دولت مطرح و بررسي شود.
دلق پوش ادامه داد: هرچند دولت امکان تصميم گيري در خصوص مسايل مالي و پولي را براي کشور دارد اما در صورتي که در اين راستا نياز به مجوز قانوني داشته باشد، مجلس شوراي اسلامي آماده هرگونه همکاري در اين زمينه است.
"آلبرت بغزيان" استاد دانشگاه تهران نيز تصميم دولت مبني برکاهش چند صفراز پول ملي را مثبت ارزيابي کرد و گفت: مادامي که کاهش چند صفر از پول ملي سطح حمل ونقل پول در مبادلات اقتصادي، هزينه هاي جانبي نظير جمع آوري، امحاء و نشر اسکناس را که هر ساله مبلغ هنگفتي صرف اين موضوع مي شود را کاهش مي دهد، بايد سالهاي قبل اتفاق مي افتاد.
اين کارشناس پولي مالي بانکي، کاهش صفر پول ملي در شرايط کنوني اقتصاد کشور را تورم زا ندانست و افزود: کم شدن صفر از پول ملي چنانچه با تغيير واحد پولي همراه شود اتفاق خاصي در اقتصاد کشور و جامعه که منجربه زيان شود، رخ نخواهد داد.
وي اضافه کرد: از آنجا که برخي کالاهاي خرد و خدمات عمومي نظير بليت اتوبوس تنها با يک صفر (20ريال) انجام مي شود، لذا تصميم به حذف صفر پول ملي بايد با تغيير واحد پولي صورت گيرد.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: به نظر مي رسد حذف صفر از واحد پول ملي بايد سال ها قبل اجرايي مي شد زيرا وقتي ريال براي مردم مفهومي ندارد، موجب مي شود تا هم انجام کارهاي بانکي با واحد ريال سخت شود و هم وقت مردم هدر رود.
همچنين حذف صفر از پول ملي مزيت هايي را به دنبال خواهد داشت که مي توان به کاهش حجم اسکناس، سادگي در مبادلات، نگهداري سادهتر حسابها، ارقام و ترازنامهها، اشغال فضاي کمتر آمار و اطلاعات مالي در حافظه و هارد رايانهها، نقل و انتقال سهلتر پول، کاهش آثار رواني تورم و نيز صرفه جويي در وقت براي شمارش حجم زياد اسکناسها اشاره کرد.
بنابراين آنچه مسلم است دستور حذف صفر از پول ملي صادر شده است و در زمان حاضر حذف يک يا چند صفر از پول ملي به بررسي کارشناسانه ي اقتصاددانان بستگي دارد.
به نظر مي رسد هرگونه اقدامي در زمينه حذف صفر از پول ملي نيازمند قرار گرفتن روند حرکتي اقتصاد کشور در مسير تورم کاهنده است چرا که در صورت عدم مهار تورم ارزش پول به سرعت کاهش يافته و ناگزير از اضافه کردن مجدد صفر در مقابل اسکناس ها خواهيم بود کمااينکه در برخي کشورها همين مسئله به تغيير 18 باره واحد پول ملي انجاميده است.
از سوي ديگر تاکيد رئيس کل بانک مرکزي هم بر اينکه تعجيلي در انجام عمليات حذف صفر از پول ملي وجود ندارد بيانگر همين نکته است که بايد صبر کرد تا روند کاهشي نرخ رشد تورم از استمرار و دوام برخوردار شود و نرخ رشد نقدينگي هم که بالابودن آن طي سالهاي اخير به تشديد تورم و کاهش ارزش پول ملي منجر شده بعد از افت شديد چند ماهه گذشته به نقطه متعادلي بازگردد.
تنها در آن صورت است که مي توان انتظار داشت حذف سه صفر از واحد پول ملي به عنوان يکي از گامهاي موثر در کاهش تورم و حذف هزينه هاي زائد از اقتصاد کشور موثر واقع شود.
اما موضوعي که بايد به آن توجه داشت آن است که اکنون مردم بطور ناخودآگاه و بطور داوطلبانه نسبت به حذف يک صفر از پول ملي اقدام کرده اند پس بايد با اين تغيير رويکرد در حذف صفر از پول ملي فرهنگ سازي خاص خود صورت گيرد و بسترهاي لازم نيز همسو با اين تغييرات صورت پذيرد تا از فشار رواني و هزينه هاي احتمالي آن بر زندگي و اقتصاد کشور جلوگيري شود.
| |
| |
|
|
| |
|
