احمد توكلي در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي فارس اظهار داشت: پنج‌شنبه هفته گذشته بررسي لايحه دولت درباره هدفمند كردن يارانه‌ها پس از ماه‌ها تلاش كميسيون ويژه طرح تحول و دولت در اين كميسيون به پايان رسيد و آماده تقديم به صحن علني مجلس شد.
وي افزود: نظر دولت در اين لايحه بر واقعي كردن قيمت حامل هاي انرژي و آب و چند كالاي اساسي ديگر در عرض 3 سال بود تا از طريق درآمدي كه از اين طريق به دست مي‌آيد بخشي از آثار آن را در اقتصاد خانوارها،‌ بنگاه‌هاي اقتصادي و اقتصاد دولت جبران كند.
عضو كميسيون برنامه و بودجه اضافه كرد: نگراني جدي در كميسيون درباره اين طرح آن بود كه در اثر شوك افزايش يكباره قيمت‌هاي بنزين ، گاز طبيعي و علي‌الخصوص گازوئيل صنعت دچار شوك شديد و آسيب خواهد شد و از يك طرف تورم شديد ايجاد خواهد شد و از طرف ديگر به دليل ضربه‌اي كه به بنگاه‌هاي اقتصادي و توليد وارد مي‌شود، شاهد كاهش اشتغال و سرمايه‌گذاري در سالهاي اوليه خواهيم بود.
*همه مطالعات از تورم و ركود شديد در صورت تسريع در اجراي طرح خبر مي‌دهند
وي در ادامه گفت: اين نگراني به قدري جدي بود كه مدل‌هاي مختلفي براي بررسي آثار تورمي و آثار ركودي اين تصميم مورد استفاده قرار گرفت و نتيجه آن بود كه هيچ گزارشي به غير از گزارش خود دولت آثار تورمي اجراي اين طرح را پايين نشان نمي‌داد و همه اين مدل‌ها بالاي 30 تا 60 درصد تورم اضافي نسبت به تورم موجود را نشان مي‌دادند.
توكلي با بيان اينكه نتايج اين گزارش‌ها به دليل داده‌هاي مختلفي كه به كار مي‌برند متفاوت بود اضافه كرد: تقريبا همه گزارش‌هاي علمي دانشگاه‌هاي داخلي و خارجي و موسسات پژوهشي دولتي از به وجود آمدن تورم شديد و به دنبال آن ركود حكايت داشت.
وي افزود: رويكرد ديگري مبني بر اصلاح تدريجي قيمت‌ها در كميسيون به وجود آمد و مبناي آن اين بود كه نمي‌توان يك بيماري 40 و چند ساله را در عرض 2 يا3 سال درمان كرد و اين كار بايد به تدريج و طي 5 يا 6 سال صورت بگيرد تا آثار تورمي آن در طول اين 6- 5 سال پخش شود.
عضو كميسيون ويژه طرح تحول اضافه كرد: از طرف ديگر درباره هزينه‌هاي جبراني نظر دولت اين بود كه به70 درصد مردم يارانه پرداخت شود و در عين حال در ماده 13 لايحه بر متوقف شدن اضافه حقوق كارمندان و كارگران تاكيد شده بود و اين مورد قبول اعضاي كميسيون نبود و در واقع حق شغلي كارگران و كارمندان است كه سالانه بر اساس تورم افزايش‌هاي سالانه حقوق و دستمزد اتفاق بيافتد و نمي‌توان افزايش حقوق را منجمد كرده و در ازاي آن به آنها يارانه پرداخت كرد.
وي با تاكيد بر اينكه نخست حقوق شغلي شاغلين بايد پرداخت شود و سپس آثار تصميمات تا جاي ممكن جبران شود تصريح كرد:در كميسيون بنا بر اين قرار گرفت كه دوره اجراي طرح‌ تا آخر برنامه پنج ساله پنجم توسعه در نظر گرفته شود كه بسته به زمان شروع طرح بين 5 تا 6 سال خواهد بود.
*واقعي كردن قيمت‌ها نيازمند يك روند تدريجي است
توكلي در عين حال واقعي كردن قيمت‌ها را نيازمند يك روند تدريجي دانست و گفت:نبايد اين گونه باشد كه قيمت‌ها در سال اول افزايش زيادي پيدا كند و در سال آخر افزايش ناچيزي اتفاق بيفتد.
وي با بيان اينكه در كميسيون پذيرفته شد كه واقعي كردن تدريجي قيمت‌ها آثار تورمي و ركودي كمتري را به دنبال دارد افزود: در اين صورت مصرف‌كنندگان و توليد‌كنندگان اين فرصت را خواهند داشت كه خود را تعديل و عادت مصرفي خود را تغيير دهند و در كنار آن تغييراتي به تدريج در فناوري بنگاه‌هاي اقتصادي ظاهر خواهد شد و امكان تامين منابع مالي و زمان براي تغيير رفتار مصرفي براي توليدكنندگان فراهم خواهد شد.
عضو كميسيون برنامه و بودجه با تاكيد بر اينكه بدليل كوچك بودن شوك تورمي در طول 6 سال، فشار تورمي بر دهك‌ها كمتر مي‌شود گفت: دو دهك اول كه بي‌سرپرست هستند يا فاصله درآمد و مصرف آنها بسيار زياد است تحت پوشش كمك‌هاي نقدي و غير نقدي قرار خواهند گرفت و براي بقيه دهك‌ها كمك‌هاي غير نقدي و توسعه تامين اجتماعي و بيمه‌‌هاي درماني و كمك به اشتغال و مسكن در نظر گرفته خواهد شد.
وي با بيان اينكه تصميمي كه در كميسيون گرفته شد، با هدف دولت هماهنگ است تصريح كرد: در روش اجرا كميسيون تعجيل دولت را نپذيرفت و تدريج را جايگزين آن كرد تا آثار تورمي قابل تحمل شود و آثار ركودي شديدي به دنبال نداشته باشد و اين كار بسيار بزرگ به همت دولت آقاي احمدي‌نژاد امكان‌پذير شود.
*قانون مديريت خدمات كشوري بدون توقف اجرا مي‌شود
توكلي افزود: ماده 13 كه حقوق و دستمزد كارگران و كارمندان را ثابت نگه مي‌داشت حذف شد و قرار شد كه قانون مديرت خدمات كشوري بدون توقف اجرا شود و با اجرا شدن ماده 41 قانون كار دستمزد كارگران و كارمندان مطابق معمول سنوات اضافه شود و 5 دهك جمعيت كشور مشمول اقدامات جبراني ‌شوند كه 2 دهك اول بصورت نقدي و غير نقدي و 3 دهك بعدي به وسيله كمك‌هاي پوششي و حمايت كننده حمايت مي‌شوند.
وي تاكيد كرد: زماني كه تدريج رعايت شود شوك قيمتي شديد نخواهد بود با توجه به اينكه جلوي اضافه كردن حقوق و دستمزد گرفته نشده است و طبقاتي هم كه حقوق ثابت و درآمد ندارند تحت پوشش قرار خواهند گرفت، فشار ناشي از طرح قابل تحمل خواهد بود.
عضو كميسيون ويژه طرح تحول اظهار داشت: تنها نقطه تفاوت نظر دولت و كميسيون ويژه طرح تحول آن بود كه كميسيون احساس مي‌كرد با تعجيل در اجراي طرح شوك شديدي در قيمت‌ها ايجاد شود كه ممكن بود به متوقف شدن اقتصاد منجر شود.
وي در ادامه گفت: اين استدلال كه درآمد زيادي به دست مي‌آيد و بين مردم تقسيم مي‌شود از دو جهت مورد ترديد بود، يكي از ‌آن جهت كه اطلاعات جمع‌آوري شده خانوارها كامل نخواهد بود و ديگر آن كه سازمان خاصي متولي اين كار نيست و نمي‌توان كار بزرگي را كه اثار اجتماعي و اقتصادي بسيار گسترده دارد با ريسك زيادي انجام داد.
*كشورهاي موفق در واقعي كردن قيمت انرژي تدريجي عمل كرده‌اند
توكلي اظهار داشت: در آخرين گزارشي كه مرداد ماه سال گذشته ( اوت 2008)‌صندوق بين‌المللي پول منتشر كرد 9 كشور موفق در انجام چنين طرحي ذكر شده بودند كه در اين 9 كشور حداكثر افزايش قيمت‌هاي انرژي بين 10 تا 87 درصد بوده است.
وي افزود: بر اساس قيمت‌هايي كه در كميسيون براي سال پايه اجراي طرح در نظر گرفته شد، قيمت بنزين بيش از 2 برابر يعني 250 تومان به ازاي هر ليتر و گازوئيل 5 برابر قيمت يعني 80 ليتر به ازاي هر ليترخواهد بود.
عضو كميسيون ويژه طرح تحول تاكيد كرد:در كشورهايي كه انجام هدفمند كردن يارانه‌هاي انرژي موفق بوده است، تدريجي بودن اين فرآيند را رعايت كرده‌اند.
وي اضافه كرد: در جواب كساني كه 5 يا 6 مرتبه تكرار شدن شوك در اين روش را مطرح مي‌كنند بايد گفت كه در صورت كوچك بودن و قابل تحمل بودن شوك براي جامعه، شوك در اقتصاد هضم خواهد شد و در مراحل بعد ظرفيت شوك‌پذيري جامعه افزايش خواهد يافت و در نتيجه اگر چه جمع تورم نهايي 5 يا 6 شوك بيش از تورم شوك يكباره است اما تورم يكباره ممكن است اقتصاد را متوقف و چالشهاي اجتماعي و اقتصادي جدي را موجب شود.
توكلي تصريح كرد: چنين كار بزرگي كه دولت عزم و همت انجام آن را دارد بايد با حزم و احتياط و دورانديشي انجام بگيرد.
وي افزود: در كميسيون طرح تحول نمايندگاني كه به موضع دولت متمايل بودند و سرعت بيشتري در اجراي طرح را به صلاح مي‌دانستند پيشنهاداتي را براي تجديد راي و تغيير دادن رويكرد كميسيون ارائه كردند كه هيچ كدام از اين پيشنهادها راي نياورد و كميسيون بر رويكرد خودش تاكيد كرد و قرار بر اين شد كه كميسيون با آقاي احمدي‌نژاد ديدار كند و مصوبه كميسيون توضيح داده شود تا حداكثر تفاهم و همكاري بين دولت و مجلس حاصل شود.
*يارانه نان تا پايان برنامه پنجم حذف مي‌شود
عضو كميسيون ويژه طرح تحول با بيان اينكه در حوزه كالاهاي اساسي دولت يارانه پرداخت مي‌كند اما در يارانه حامل‌هاي انرژي دولت منفعت لازم را به دست نمي‌آورد تاكيد كرد: اين دو با هم متفاوت است و بيماري را كه از دو بيماري سخت رنج مي‌برد همزمان براي اين دو بيماري جراحي نمي‌كنند چرا كه براي بيمار مخاطره آميز خواهد بود.
وي اضافه كرد: بايد يك بيماري را برطرف كرد و زماني كه دوره نقاهت آن به پايان رسيد درمان بيماري درگيري را آغاز كرد.
توكلي با بيان اينكه پيشنهاد جمعي از نمايندگان و بنده اين بود كه به سراغ يارانه كالاهاي اساسي نرويم چرا كه يارانه اين كالاها براي طبقات ضعيف‌تر جامعه مهم است و بايد ادامه يابد افزود: اما ديگر نمايندگان به دليل اتلاف در منابع آرد و گندم كه در سيستم فعلي قيمت‌گذاري بسيار زياد است، تصويب كردند كه تا پايان برنامه پنجم توسعه يارانه نان به طور كامل حذف شود و به كساني كه متقاضي دريافت يارانه هستند مستقيما يارانه پرداخت شود.