دوره آبگوشت بار گذاشتن و منتظر ماندن برای جا افتادن قرمه سبزی گذشته دوره ،دوره سرعت است عقربههای ساعت به طرز دیوانهواری میچرخند و زمان خیال توقف ندارد. در این كولاك كار و گرفتاری و مشكلات حوصلهها كم شده و زمان اندك پس عجیب نیست كه آشپزخانهها دیگر بوی سابق را ندارند و لشكر فستفودها آماده به خدمت شدهاند.
از اولینها اگر بخواهیم شروع كنیم این افتخار در جهان به مردی قمارباز به نام جان مونتاگو ساندویچ میرسد ساندویچ در قرن 18 میلادی به خاطر جان مونتاگو ، به این نام درآمدبرای مونتاگو در هنگام قمار برشهای نان و گوشت آورده میشد تا او ضمن قمار بازی کردن بتواند غذا هم بخورد.ساندویچ اكنون با پسوند جنوبی نام جزیرهای است در اقیانوس آتلانتیك.در واقع یك جهانگرد به نام جان كوك درسال 1775این جزیره را كشف كرد و چون جان مونتاگو هزینه این سفر را به او پرداخت كرده بود به افتخار او نام جزیره را ساندویچ گذاشت و خودش « ارل چهارم ساندویچ» این منطقه شد (ارل لقبی معادل كنت است). این جزیره اكنون زیر نظر بریتانیا اداره میشود و البته برای یافتنش در نقشه باید سراغ ذرهبینی قوی رفت چرا كه آنجا فقط 3 كیلوتر وسعت و 20 نفر جمعیت دارد.
به هر حال به لطف جان مونتاگو خیلی زود خوردن ساندویچ در تمام قاره اروپا همهگیر شد و نام آن به زبان فرانسه هم راه یافت، از آن هنگام ساندویچ، به دلیل سادگی در تهیه کردن، قابلیت همراه بردن با خود و تنوع بسیار آن، تقریباً به همه دستورهای غذایی در کشورهای غربی راه یافت. البته بعید است مونتاگو خود، ساندویچ را اختراع کرده باشد. گفته شده او این فرم غذا را به این دلیل دوست داشت که می توانست ضمن غذا خوردن، قمار هم بازی کند.
ساندویچها نسبت به غذاهای سنتی دو ویژگی بزرگ داشتند ،زود آماده میشدند و خوردنشان به تشریفات و ابزار خاص احتیاج نداشت این به معنای صرف زمان كمتر برای سیر شدن بود همین حسن باعث شد خیلی زود جا بیفتند این نوع غذا سازگاری زیادی با زندگی در دنیای مدرن داشت و دارد.
در ایران هم یك اولین وجود دارد هر چند بر سرش دعوا است،اكثریت این صفت را به یك اغذیهفروشی در مركز تهران نسبت دادهاند. خیابان حافظ، زیر پل حافظ، کوچه لولاگر، سمت راست پیتزافروشی قدیمی وجود دارد كه به پیتزافروشی آقا داود مشهور است
اینجا حول و حوش سال 1340 تاسیس شد و آقا داوود آن زمان یك شریک ارمنی خود داشت اما شریك خیلی زود سهمش را فروخت به از ایران مهاجرت كردسه سال بعد از این مغازه یك پیتزا فروشی دیگر به نام پنتری در خیابان ویلا تاسیس شد مغازه اول خیلی ساده و دومی لوكس و مجلل بود.داود در تمام این سالها(اگر هنوز زنده باشد ،اخیرا خبری از او ندارم)مغازهاش را به همان سبك و سیاق گذشته اداره كرد و یكی از كارهای منحصر به فردش این است كه قبل از آماده شدن غذا به مشتریانش كالباس رایگان میدهد.به هر حال بعد از ان دو مغازه پیتزافروشیها یكی بعد از دیگری اعلام حضور كردند و اكنون بعد از این همه سال كار به جایی رسیده كه كمتر خیابانی را از نعمت پیتزافروشی محروم است.
همزمان با شیوع غذاهای جدیدبه تدریج پزشكان چنین تغذیهای را نه تنها غیر مفید بلكه مضر دانستند زیانهایی كه به خاطر مواد به كار رفته در ساندویچها به انسان تحمیل میشود در واقع نه میتوان ساندویچ را با توجه به واقعیتهای جامعه امروز به طور كامل نفی كرد و نه ان را پذیرفت.
به هر حال در روزگاری كه فست فودها گوی سبقت را از بقیه غذاها ربوده بودند و دور ،دور مك دونالد و اغذیه فروشیهای مشابه بود فروشگاههای فست فود در ایران هم رونق گرفت؛ مغازههایی كه شكل و ظاهر ان با رستورانهای سنتی تفاوت زیادی دارد رنگ آمیزی مغازهها ،استفاده از صندلیهایی كه جایگزین تختهای راحت شدهاند ،شیوه سفارش و تحویل گرفتن غذا و ...همه محیطی آرام را برای مشتریان فراهم میكند كه البته در كنار آرامش تداعی كننده سرعت نیز هست و مشتریان ناخوداگاه به این درك میرسند كه به محض تمام شدن غذا باید جای خود را به مشتریان دیگر بدهند و فرصتی برای گپ و گفتهای دوستانه وجود ندارد
سرعت در کار ومدت زمان زیادی که زن و مرد برای گذران زندگی خود باید سرکار باشند عامل اصلی مصرف فست فودها در بین مردم است اما به نظر می رسد اگرمردم بدانند این فست فودها چع مضراتی برای بدنشان دارد شاید در بیشتر موارد از مصرف ان صرفنظر کنند و وقتی را هر چند کم برای پخت و پز در نظر بگیرند .
زینیب رسولی متخصص تغذیه در این خصوص می گوید : اگر مردم بدانند برای تهیه فست فود ها از چه مواد استفاده می شود مسلما از خوردن ان امتناع می کنند . سوسیس و کالباس که بیشتر هجم مصرف را در فست فودها دارند از گوشتهای زائید یا انچه اشغال گوشت گفته می شود بعلاوه مقدار زیادی نان خشک تهیه می شود . در بعضی از کالباسها که به اسطلاحمغزه پسته نیز به کار رفته است به جای مغز پسته از باقل استفاه می کنند . تولید کنندگان فست فود ها برای سرپوش گذاشتن بر روی مواد نامرغوبی که استفاده می کنند مقدار زیادی چربی و ادویه های مختلف به این غذاها اضافه می کنند تا طعم کاذبی به ان بدهند . همین موضوع هم باعث می شود علاوهبر اینکه بر بدن اسیب جدی وارد شود و حساسیت های مختلفی در بدن به وجود اید چاقی نیز گریبان افرادی که از فست فودها استفاده می کنند را بگیرد.
وی ادامه می دهد : در فست فود ها از مواد مغذی و سالمی که برای بدن لازم است هیچ استفاده ای نمیشود . سبزیجات و انواع ویتامین ها که نیاز اساسی بدن است در این غذا ها جایی ندارد و متاسفانه تولید کنندگان فقط به انها مواد نگهدارنده ان هم ب مقدار بسیار زیاد استفاده می کنند. شوری ،چربی ،تندی و انواع مختلف ادویه که در این غذا ها استفاده می شوند انچان بدن را تخریب می کنند که دیگر قابل جبران نیست . متاسفانه مواد شیمیای به کار رفته در این فست فود ها عامل بسیاری از سرطانهاست .
وی بیماری های احتمال که افراط کنندگان در مصرف فست فود به ان مبتلا می شوند را نام می برد و می گوید : اسم، بیماری قلبی و ریوی ،چاقی مفرط ،زخم معده و رود و جوشهای پوستی بزرگ از جمله عوارض مصرف این مواد غذایی است . بنابر این به عنوان یک متخصص تغذیه توصیه می کنم مردم تا سرحد امکان از فست فود استفاده نکنند و مراقب سلامت خود باشند .
زینا رسولی معتقد است گرسنه خوابیدن کمتر از مصرف فست فودها به بدن اسیب می رساند و تاکید می کند مردم روزانه به جای ناهار و یا صبحانه نان و پنیر همراه خود ببرند و سعی کنند از فست فودها و نوشابه که قطعا در کنار این فست فودهاست استفاده نکنند .
رسولی معتقد است وازرت بهداشت باید بر تولید اینگونه غذاها نظارت بیشتری داشته باشد و می گوید : مارکهای متعددی برای تولید فست فود ها وجود دارد و کیفیت انها نشان میدهد نظارت لازم بر روی انها انجام نمی گیرد . بنابران به نظر می رسد نظارت بیشتر در این خصوص لازم است و وزارت بهداشت باید تلاش خود را برای تغییر رژیم غذایی مردم انجام دهد . |