با اجراي يك طرح جديد قرار است متناسب با ميزان پيمايش خودروهاي ديزلي، گازوئيل تحويل داده شود. اين طرح اخيرا در ستاد مديريت حمل و نقل و سوخت مورد بررسي و تصويب قرار گرفته و يكي از اهداف اجراي آن مصرف بهينه و كنترل مصرف اين سوخت ارزان توصيف شده است.
در حال حاضر نرخ گازوئيل هر ليتر 16.5 تومان است و متوسط مصرف روزانه سال قبل 92.6 ميليون ليتر بوده است كه بخش عمده آن در نيروگاه‌ها، به مصرف مي‌رسد.
واردات گازوئيل همواره در نيمه دوم سال صورت مي‌گيرد زيرا در اين مقطع از سال به دليل افزايش استفاده از گاز طبيعي در بخش خانگي، گازرساني به نيروگاه‌ها متوقف مي‌شود. بر اين اساس گازوئيل به نيروگاه‌ها داده مي‌شود. امسال نيز قرار است از شهريورماه روزانه 4 تا 5 ميليون ليتر گازوئيل براي تامين سوخت نيروگاه‌ها وارد شود.
هم‌اكنون پالايشگاه‌هاي كشور روزانه حدود 80 ميليون ليتر گازوئيل توليد مي‌كنند كه قرار است با اجراي طرح جديد براساس ميزان پيمايش به خودروها سوخت گازوئيل تحويل داده شود.
براساس طرح آزمايشي (پايلوت)‌ كه در استان سيستان و بلوچستان در حال اجراست اطلاعات خودروهاي سنگين گازوئيل‌سوز جمع‌آوري مي‌شود و با GPS كه روي اين خودروها نصب شده اطلاعات مربوط به ميزان پيمايش و مصرف سوخت آنها توسط سامانه سوخت جمع‌آوري مي‌شود. در حال حاضر گازوئيل به صورت نامحدود و با كارت سوخت عرضه مي‌شود و از سال گذشته تاكنون كه سوخت گازوئيل با كارت هوشمند عرضه شده به گفته مسوولان درصد قابل توجهي در كاهش مصرف و حتي قاچاق تاثيرگذار بوده است.
طرح مزبور قرار است توسط شركت ملي پالايش و پخش فرآورده‌هاي نفتي اجرا شود و ايده و طرح آن در ستاد مديريت حمل و نقل و سوخت كشور طرح و مورد بررسي قرار گرفته است. بر اين اساس شركت ملي پالايش و پخش سامانه كنترل خودروهاي گازوئيل‌سوز را طراحي و اجرا كرده كه به گفته رويانيان رئيس ستاد مديريت سوخت در نيمه دوم امسال راه‌اندازي خواهد شد.
به گفته رويانيان با اجرايي شدن اين طرح عرضه گازوئيل براساس ميزان پيمايش خودرو و عملكرد آن بوده و طبق يك مديريت جديد نرم‌افزار سوخت ارائه خواهد شد.
رويانيان از اين كه نام اين طرح سهميه‌بندي گازوئيل خوانده شود اكراه دارد اما يكي از كارشناسان مديريت سوخت در اين باره مي‌گويد: سهميه‌بندي محترمانه گازوئيل.
اين كارشناس معتقد است براساس مصوبه قانون بودجه سال‌جاري كه واردات خودروهاي سبك ديزلي آزاد شده با تغيير سبد سوختي كشور و افزودن سوخت ديزلي براي خودروهاي سواري، چنين طرحي به منظور كنترل مصرف مطرح شده است.
محمدنژاد معاون وزير نفت در امور مهندسي و ساخت داخل نيز با تاكيد بر اين كه سبد سوختي كشور بايد متنوع شود مي‌گويد: هم‌اكنون بخش سوخت بنزين بخش عمده‌اي از سوخت مصرفي كشور است كه با توجه به مسايل ‌زيست‌محيطي مصرف نفت‌گاز با كيفيت براي محيط‌زيست در قياس با بنزين سازگارتر است.
وي معتقد است: در صورت تامين به موقع منابع مالي اجراي پروژه بهينه‌سازي در برخي پالايشگاه‌هاي كشور علاوه بر اين كه مصرف سوخت در بخش حمل و نقل متنوع مي‌شود، سوخت با كيفيت در اختيار مصرف‌كنندگان قرار مي‌گيرد.
براساس طرح ميزان پيمايش و عرضه گازوئيل هنوز مشخص نيست كه براساس چه مقدار مسافت چه ميزان سوخت تحويل خودروها مي‌شود، اما فريد عامري -?مديرعامل شركت ملي پالايش و پخش فرآورده‌هاي نفتي- پيش‌تر گفته بود هم‌اكنون كه اين طرح به صورت پايلوت در استان شرقي سيستان و بلوچستان در حال اجراست و با جمع‌آوري اطلاعات مربوط به خودروها و جمع‌بندي آن تصميم‌گيري‌ نهايي صورت مي‌گيرد.
عامري گفته است اين طرح از شهريورماه اجرا خواهد شد اما وي نيز از ذكر جزئيات مربوط به ميزان عرضه سوخت و مسافت طي شده خودداري كرد.
رويانيان، رئيس ستاد مديريت سوخت همچنين در اظهارنظري ديگر گفته است ايران سومين مصرف‌كننده انرژي در دنياست و دلايل خود را عقب‌ماندگي ايران از استانداردهاي جهاني ناشي از توليد خودروهايي با مصرف بالاي سوخت، ضعف فرهنگي استفاده از خودرو، زياد بودن سفرهاي زايد، ارزان بودن قيمت بنزين عنوان مي‌كند و تاكيد دارد: متاسفانه در ايران فرهنگ استفاده از خودروهاي شخصي صحيح نبوده و براي هر مسير كوتاه بين شهري نيز از خودروهاي شخصي استفاده مي‌شود.
وي تصريح كرده كه با اعمال مديريت بر مصرف انرژي از سال 86 مصرف سوخت به شكل قابل توجهي تحت كنترل درآمده به طوري‌كه قبل از اجراي سهميه‌بندي روزانه 75 ميليون ليتر بنزين و 60 ميليون ليتر گازوئيل در كشور مصرف مي‌شد كه با اين طرح 13 ميليون ليتر نسبت به سال 86 كاهش يافته است.
براساس اين گزارش يكي ديگر از نكات قابل توجه در مقوله طرح پيمايش خودروهاي ديزلي و عرضه سوخت موضوع هدفمندي يارانه‌هاست كه قرار است از نيمه دوم سال جاري اجرا شود. به گفته عليرضا ضيغمي، معاون وزير نفت در امور پالايش و پخش بيشترين يارانه متعلق به گازوئيل است در حالي كه قيمت واقعي و تمام شده هر ليتر گازوئيل 700 تومان اعلام شده اما اين سوخت با قيمت 16.5تومان عرضه مي‌شود كه با منطق اقتصادي سازگاري ندارد.
هنوز هيچ گزينه‌اي اعلام نشده كه با اجراي طرح پيمايش و قانون هدفمندي يارانه‌ها قيمت گازوئيل در سبد سوختي كشور چند درصد افزايش مي‌يابد؟ و آيا همان قيمت تمام شده تعيين خواهد شد يا خير و اساسا چه ميزان گازوئيل به خودروها فروخته خواهد شد.
براساس اين طرح، با نصب GPS روي خودروهاي سنگين، اطلاعات مربوط به ميزان پيمايش و مصرف سوخت آنها توسط سامانه سوخت جمع‌آوري مي‌شود