به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس روزهاي پاياني تابستان امسال آبستن تحولات اقتصادي بزرگي است و كشور به زماني كه دولت براي هدفمند كردن يارنه‌ها وعده كرده بود، نزديك مي شود، طرحي كه به زعم تمامي كارشناسان اقتصادي از هر طيف و جهت مهمترين پروژه اقتصادي كشور طي 30 سال گذشته بوده و شرط اصلي موفقيت آن بيش از هر عامل ديگري در گروي پذيرش جامعه و همراهي مردم خواهد بود، بر اين اساس اجراي هدفمند كردن يارانه‌ها نه تنها مستلزم اطلاع رساني و آگاهي تمام اقشار جامعه از تصميمات، تدابير دولت و پاسخگويي سريع و به موقع به ابهامات مطرح است كه نيازمند فرهنگ سازي براي تغيير الگوي مصرف جامعه خواهد بود.
*دايره اطلاع رساني هر روز تنگ‌تر مي‌شود
شايد بر همين اساس نيز بلافاصله پس از اعلام تصميم دولت براي اجراي طرح 7 محوري طرح تحول اقتصادي و در راس همه هدفمندي يارانه‌ها محمدرضا فرزين به عنوان سخنگوي كارگروه تحول اقتصادي دولت معرفي شد و با تعامل خوب سخنگو و رسانه‌ها مراحل ارايه لايحه دولت به مجلس و مراحل تصويب قانون با اطلاع رساني گسترده و لحظه به لحظه و تعامل موثر و دوسويه مجلس از يك سو و رئيس جمهور، وزير اقتصاد و سخنگوي كارگروه طرح تحول اقتصادي به سرانجام رسيد. دوره اي كه پيگيري‌هاي خبري هر روز رسانه ها نقش به سزايي را در اطلاع رساني و آگاهي مردم و فعالان اقتصادي از چشم اندازهاي روند اجراي طرح بازي كرد، اما اين روند ديري نپاييد، زيرا با ورود دولت به مرحله اجرايي كار دايره اطلاع رساني دولت روز به روز محدودتر شد به گونه‌اي كه اكنون در آستانه مهرماه و زمان كليد خوردن اجراي هدفمندي با "واريز يارانه نقدي " با اظهار نظرهاي مختلفي از سوي مسئولان مواجهيم.
*ابهامات واريز يارانه نقدي در مهرماه
رئيس جمهور طي روزهاي گذشته در حالي عازم نيويورك شد، كه رسانه‌ها به نقل از وي از واريز يارانه هاي نقدي به حساب هاي اعلام شده از سوي سرپرست خانوارها در اول مهرماه خبر دادند و حتي اعلام شد ميزان يارانه نقدي افراد خانوار به زودي توسط رئيس جمهور اعلام مي شود. بهروز مرادي رئيس سازمان تازه تاسيس هدفمندي يارانه‌ها طي دو هفته اخير در دو نوبت اعلام كرد،يارانه‌هاي نقدي همزمان با آغاز مهرماه در حساب سرپرست خانوار خواهد بود، مرادي در نخستين اظهار نظر خود در 16 شهريورماه اعلام كرد: اجراي قانون قطعي است و ابتداي مهر مبالغ يارانه به حساب‌ها واريز شده و همبستگي بين زمان اجرا و تغيير قيمت حامل‌ها وجود ندارد، زمان دقيق پرداخت آن به روز توسط كارگروه تحول اقتصادي مشخص و زمان برداشت از حساب‌ها نيز مصوبه كارگروه تحول اقتصادي است. مديرعامل سازمان هدفمندي يارانه‌ها پيرو اظهار نظر قبلي خود يكشنبه هفته جاري يعني 27 شهريور نيز از واريز اولين قسط يارانه نقدي به حساب مردم تا چند روز آينده خبر داد.
اين در حالي است كه دبيرخانه اطلاع رساني يارانه ها ديروز با صدور اطلاعيه‌اي اعلام كرد يارانه‌هاي نقدي در مهرماه - و نه لزوماً اول مهر- به حساب سرپرست خانوارها واريز و پس از اصلاح قيمت حاملهاي مورد نظر قابل برداشت خواهد بود.
در همين زمان نيز محمدرضا ميرتاج الديني معاون امور مجلس رئيس جمهوري اعلام كرد محدوده اجرايي شدن قانون هدفمندسازي يارانه‌ها "مهر ماه "خواهد بود.
اخبار منتشره در روزهاي اخير حاكي از واريز يارانه نقدي به حساب خانوارها در آغاز مهرماه و اعلام رقم يارانه به‎زودي توسط رئيس جمهوري و در همان محدوده زماني است، اين در حالي است كه رئيس جمهور تا روز شنبه از سفر سازمان ملل مراجعت نكرده و بنابراين بعيد است در اين زمان نيز يارانه‌اي به حسابهاي سرپرست خانوار واريز و طبيعتا اعلام شود.
*تكذيب؛ كاركرد دبيرخانه اطلاع رساني هدفمندي يارانه‌ها
ابهامات "زمان " واريز يارانه نقدي تنها يكي از تناقضاتي است كه در اطلاع رساني طرح بزرگ و مهم هدفمندي يارانه‌ها طي روزها و هفته‌هاي اخير مشاهده شده است. با نزديك شدن به موعد اجراي طرح گمانه زني درباره چند و چون اجراي طرح مانند قيمت سوخت و نحوه هدفمندي آن، ميزان يارانه نقدي و زمان اجرا از سوي رسانه‌ها، كارشناسان و نمايندگان مجلس آغاز شده است، اين در حالي است كه دبيرخانه اطلاع رساني هدفمندي يارانه‌ها كه از 31 مردادماه سال جاري فعاليت خود را رسماً اعلام كرده است، در دوره يك ماهه كاري خود تنها اقدام به صدور 4 اطلاعيه كرده كه آن نيز كمتر در راستاي اطلاع رساني و فرهنگ سازي و عمدتا تكذيب اخبار و گمانه‏زني‎هاي منتشره توسط رسانه ها بوده است.
انتشار اخبار "آزاد سازي بنزين با نرخ 670 تومان " و "بررسي دو سناريوي فروش بنزين آزاد با نرخ 400 تومان و بنزين آزاد 800 توماني همراه با ارايه سهميه " خبرهايي بود كه هر دو بلافاصله با واكنش سخنگوي كارگروه طرح تحول و دبيرخانه اطلاع رساني مواجه شد.
محمدرضا فرزين در واكنش به خبر خبرگزاريها مبني بر نهايي شدن سناريوهاي قيمت بنزين، با شدت تاكيد كرد: اين خبرها از اساس اشتباه بوده و اعداد و ارقام به كار رفته در اين خبر كذب محض است.
پس از آن نيز گمانه زني درباره ميزان يارانه نقدي 24 تا 44 هزار توماني با واكنش كارگروه اطلاع رساني مواجه شد و دبيرخانه مربوطه با صدور اطلاعيه‌اي اعلام كرد:برآوردها و گزارش هاي مذكور نه تنها رسمي نبوده و تصميم كارگروه تحولات اقتصادي نيست بلكه فاقد اعتبار و سنديت علمي و محاسباتي نيز مي‌باشد.
در همي همين رابطه ميرتاج‌الديني نيز با اشاره به اعداد و ارقامي كه اخيرا درباره ميزان يارانه‌هاي نقدي اعلام شده است، عنوان كرد: تاكنون ميزان يارانه‌هاي نقدي از سوي كارگروه تحول اقتصادي دولت اعلام نشده است. معاون پارلماني رئيس جمهور اعداد و ارقامي را كه برخي رسانه‌ها در خصوص يارانه‌هاي واريزي به حساب سرپرستان خانوار اعلام مي‌كنند "گمانه‌زني‌هاي افراد " دانست و گفت: ميزان دقيق يارانه‌هاي نقدي تاكنون مشخص نشده است.
در اين ميان رئيس سازمان جديد التاسيس هدفمندي يارانه ‌ها نيز در تازه ترين اظهار نظر تكاپو براي اطلاع از كم و كيف يارانه نقدي را بي‌دليل دانست و گفت: مردم با واريز يارانه نقدي به ميزان آن پي خواهند برد.
مسئولان دولتي در تازه‌ترين واكنش نيز گمانه‌زني‌ها درباره تاخير يك ماهه هدفمندي يارانه ها را زير سؤال بردند و "اجراي قانون هدفمندسازي يارانه‌ها بدون تأخير و طبق برنامه زمانبندي شده " را مورد تاكيد قرار دادند.
*درخواست عاجزانه به‎جاي اطلاع رساني شفاف
دبيرخانه اطلاع رساني هدفمندي يارانه ‌ها در اطلاعيه‌ شماره 4 خود يعني آخرين اطلاعيه صادره كه روز گذشته (سه‎شنبه) و در تكذيب گمانه زنيها منشر گمانه‏زني‎ها منتشر كرد از تمامي رسانه‌هاي گروهي خواست از انتشار اخبار و شايعات غيرموثق و غيررسمي خودداري كرده و دولت و مردم را در جهت اجراي هر چه بهتر قانون ياري رسانند.
حال آنكه اين پرسش مطرح است اين دبيرخانه از زمان فعاليت خود چه اقداماتي در جهت اطلاع رساني و فرهنگ سازي اجراي طرحي با ابعاد و آثار گسترده هدفمند كردن يارانه‌ها انجام داده و اساساً سخنگوي كارگروه و دبيرخانه تا چه حد پاسخگوي سؤالات مطرح براي جلوگيري از ايجاد جو شايعه و گمانه زني بوده اند.
در آخرين مهلت اعلام شماره حساب خانوارها براي زوجهاي جوان و يا حوادثي چون فوت، تولد و طلاق مردم با مشكلات متعددي براي ثبت شماره حساب خود مواجه شدند كه پيگيريهاي خبرنگار فارس براي كسب اطلاع از روابط عمومي و دبيرخانه به جايي نرسيد و پس از انتشار گزارش انتقادي فارس در اين باره شماره تماسي براي پاسخگويي به سؤالات مردم اعلام شد. ضعف اطلاع رساني طرح هدفمندي نه تنها سبب وجود ابهام براي مردم آن هم در آستانه اجراي طرح شده كه شب گذشته دست آويز گزارش مغرضانه تلوزيون بي‎بي‎سي فارسي شد و مجري برنامه بدون اشاره به دلايل صحيح سياست اتخاذي دولت با لحني پرسش برانگيز اعلام كرد " يارانه نقدي در حالي مهرماه به حساب خانوارها واريز مي‌شود كه مسئولان دولتي در ايران اعلام مي‌كنند امكان برداشت آن فعلا وجود ندارد ".! پس از آن نيز توسط گزارشگر بي‎بي‎سي فارسي و اظهارات كارشناس اقتصادي غرب‎نشين آن زواياي طرح دولت از ابعاد مختلف يكسويه به چالش كشيده شد.
ترديدي نيست كه طرح برخي از ابعاد و جزييات هدفمندي مانند "زمان اجراي طرح " قابل بيان و اعلام نباشد، اما سياستهاي كاملا بسته اطلاع رساني نيز چشم اندازي مبهم از آينده نه چندان دور را پيش روي مردم و فعالان اقتصادي ترسيم كرده است، اين در حالي است كه بدون ترديد با يك برنامه اطلاع رساني مدبرانه مي‌توان به بخش قابل توجهي از ابهامات پاسخ گفت، از حجم بسياري از نگرانيها كاست و در عين حال امكان به دست گرفتن ابتكار اطلاع رساني از آنسوي مرزها و خلاف منافع ملي و همچنين اجازه به چالش كشيده شدن طرحي با حساسيت هدفمندي يارانه‌‌ها را از رسانه‌هاي مغرض سلب كرد. به نظر مي‌رسد اجراي هدفمندي يارانه‌ها نيازمند اطلاع رساني لحظه به لحظه از سوي تمامي رسانه‌ها و به خصوص صدا و سيما است، اگر مي‌توان با ساخت تراكتهاي ميان برنامه،كوتاه و ساده انيميشن مردم را براي صرفه جويي در آب و برق همراه كرد، چرا نبايد الزامات هدفمندي يارانه‌‌ها و پيام‌هاي اين طرح مهم را به اين شكل و در قالبهاي ديگر مانند فيلم و سريال به جامعه منتقل كرد كه اين مسئله اطلاع رساني هدفمندي يارانه ها را از قالبهاي خشك ميزگرد و مصاحبه هم خارج مي كند.
اطلاع رساني شفاف توفيقي است كه تا كنون در لواي اطلاع رساني بعضاً متناقض و قطره چكاني حاصل نشده و زمينه ساز نگراني از واكنش‌هاي احتمالي نسبت به آثار احتمالي طرح هدفمندي يارانه هاست، آن هم در حالي كه رسانه‌هاي غرب نشين با تمام قوا براي استفاده از نقاط ضعف و دامن زدن به چالشهاي طرح وارد گود شده‌اند.