هموطن آنلاین_ مجيد فکري _ وقتي سيگار را برايت روشن مي کند با ضربه اي آرام به پشت دستش مي زني، اين کار را از فيلم ها ياد گرفته اي.
با اين حرکت کمي به تو اعتماد مي کند، پک اول سيگار را که مي زني يکي دو تا سرفه مختصر چاشني اش مي شود. باز هم اين سرماي هواست که به کمک ات مي آيد تا لو نروي و غريبه درنيابد که تو سيگاري نيستي.
کنجکاوانه مي پرسي، راستي گفتي جنس، منظورت همون مواد بود ديگه؟ خنده اي مي کند و مي گويد "آره عمو، گاگول مي زني، البته ما بيشتر تو کار شيشه ايم. اين برو بچ هم همه شيشه بازن" و مي پرسد: "اين وقت شب تو پارک چي کار مي کني واسه چي حيروني؟" تنها چيزي را که به نظرت مي رسد، مي گويي: "تو خونه با بابام بحثم شد زدم بيرون يه کم به کلم هوا بخوره يه سيگار هم بکشم بلکه آروم شم".
غريبه که حالا با تو روي ميله تکيه گاه صندلي وسط پارک نشسته مي گويد" واسه چي آمار مي گيري تو که چيزي نمي زني؟" و تو دليل اش را صرفا کنجکاوي بيان مي کني و مي گويي: "سردتون نيست تو اين هوا اين جاييد؟! هميشه شب ها که از اين خيابان رد مي شم مي بينم اين جا چند نفري جمع اند."
مرد سيه چرده که حالا به تو اعتماد کرده شروع به صحبت مي کند و مي گويد: ما اين جا آمار همه رو داريم، پشه رو روي هوا مي زنيم. پاتوقمون اين جاست، اولش که ديدمت حيروني فکر کردم دنبال جنسي بعد فهميدم اين کاره نيستي، اين جا بروبچ دور هم جمعند هر کي يه حرکتي مي زنه.از او مي پرسي: خودت تا حالا کراک زدي؟ مي گويد:"نه کراک خوب نيست، بافت هاي بدن رو شل مي کنه، خودم تفريحي شيشه مي زنم."
مي پرسي:"معتاد نمي شي؟" و او با قيافه حق به جانب مي گويد: "معتاد؟ الان 3 ساله مواد مي زنم هنوز معتاد نشدم، جنبه داشته باشي معتاد نمي شي. وقتي شيشه مي زني، انرژي زيادي بهت مي ده . . . بقيه حرف ها بماند. مي ترسم بد آموزي داشته باشد.
. . . و شيشه

شيشه اي که در حال حاضر در بازار قاچاق مواد محرک ايران وجود دارد بيشتر به صورت کريستال هاي ريز ( مانند شکر) است که در تکه هاي کوچک يک لوله پلاستيکي(ني نوشابه) جاسازي شده و سر و ته آن بسته مي شود. اين ماده به شکل هاي ديگري از جمله بلور هاي شفاف و تيز و.... نيز عرضه مي شود.
قاچاقچيان مواد با اين شعار که: شيشه حاوي مورفين نيست پس اعتياد آور نيست مصرف آن را تبليغ مي کنند و متاسفانه بسياري از افراد ناآگاه خواسته يا ناخواسته در دام اين ماده محرک گرفتار مي شوند.
واقعيت اين است که شيشه يک ماده محرک بسيار اعتياد آور است به طوري که در بسياري از مقالات پزشکي قدرت اعتياد زايي آن را بيشتر از مواد محرکي مانند کوکائين مي دانند و امروزه درمان اعتياد به شيشه و مواد محرک مشکل ترين درمان سوء مصرف مواد است.
دکتر "سعيد کفراشي" مسئول يک کلينيک ترک اعتياد در اين باره بيشتر توضيح مي دهد: اين ماده به ۴ صورت کشيدني، استفاده از طريق بيني، خوردني يا تزريق ممکن است مورد سوء مصرف قرار گيرد. براي کشيدن آن از پايپي شيشه اي که مخصوص اين کار است، لامپ، چراغ خودرو و .... استفاده مي کنند.
وي اضافه مي کند: شيشه از ترکيبات آمفتامين يا مت آمفتامين در آزمايشگاه هاي غير قانوني ساخته مي شود. قرص اکستاسي نيز از ترکيبات همين مواد است. شيشه در حقيقت هيدروکلرايد مت آمفتامين است که علاوه بر شيشه به آن آيس يا کريستال هم گفته مي شود. البته در استان هاي شرقي کشور به کراک هم کريستال مي گويند. سوء مصرف شيشه، ترشح دوپامين، سروتونين و نور اپي نفرين را در سيناپس هاي عصبي در مغز به شدت افزايش مي دهد و منجر به تحريک سلول هاي مغز مي شود. شخصي که به سوء مصرف شيشه روي مي آورد در ابتدا علايم بسيار خوبي را تجربه مي کند.
وي درباره دليل اصرار به مصرف اين ماده مي گويد: در ابتدا سوء مصرف شيشه باعث مي شود که تجربه هاي لذت بخش با شدت بيشتري احساس شود. قدرت تمرکز و اعتماد به نفس در چنين فردي به شدت بالا مي رود، بسيار مهربان و صميمي مي شوند، خلاقيت شان زياد مي شود، اشخاصي که تا ديروز نمي توانستند يک خط شعر حفظ کنند شاعر مي شوند و شعر مي گويند و بسيار دست و دل باز مي شوند به طوري که به راحتي مي توان از آن ها پول يا چک گرفت.
دکتر "کفراشي" تاکيد مي کند: متاسفانه شيشه شخص را در وضعيتي قرار مي دهد که تمايل به درمان ندارد و شايد اين مصيبت بار ترين تاثير شيشه بر مغز باشد که درمان و پي گيري اين افراد را مشکل کرده است. در واقع به علت ترشح زياد نوروترنسميتر ها، بعداز اندک زماني انتهاي اعصاب مغز تحليل مي رود و مغز نمي تواند روند طبيعي خود را داشته باشد و چون بيمار علايم خوبي را تجربه نمي کند فقط به علت ترس از عوارض ترک شيشه که مربوط به کارکرد ضعيف مغز است اقدام به سوء مصرف آن مي کند.وي اضافه مي کند: به خاطر داشته باشيد که اعتياد به مواد در هر نوع آن که باشد در ابتدا با تجربه هاي بسيار لذت بخشي همراه است به صورتي که شخص اعتقاد پيدا مي کند که مي تواند به صورت کنترل شده مواد را مورد سوء مصرف قرار دهد و از تجربه هاي لذت بخش آن برخوردار شود. غافل از اين که ثابت شده است که مصرف حتي مقدار کم مواد مخدر يا محرک، ساختمان مغز و کارکرد آن را به طور هم زمان تغيير مي دهد که صحبت در مورد آن از حوصله اين بحث خارج است.وي تاکيد مي کند: در حال حاضر درمان مواد محرک از جمله شيشه از مشکل ترين درمان هاي سوء مصرف مواد است که توسط يک گروه مجرب صورت مي گيرد. براي درمان، بر اساس مدت، مقدار، نوع و روش مصرف ممکن است فرد نياز به درمان دارويي يا به صورت بستري يا به صورت سرپايي داشته باشد. بعد از آن اختلالات روان پزشکي بيمار بايد توسط روان پزشک آشنا به درمان سوء مصرف مواد مورد بررسي و درمان قرار گيرد و به دنبال آن يا هم زمان آموزش خانواده، آموزش مهارت هاي بهبودي اوليه و پيش گيري از بازگشت و رفتار درماني انجام شود.
شيشه و27 هزار جوان ايراني

۳ سال پيش بود که براي اولين بار نام ماده مخدر شيشه در کشور مطرح شد. ماده اي بي بو که به راحتي و حتي در کنار خيابان نيز قابل استعمال بود. تنها کافي بود چند صوت از اين ماده را در پايپ شيشه اي قرار دهي و با کشيدن آن ده ها مرتبه و بيشتر به فضا بروي. هنوز چند ماهي از ورود اين ماده مخدر نگذشته بود که به صورت همه گير در ميان جوانان معتاد رايج و جايگزين حشيش و ترياک شد. بسياري از جوانان که از ماهيت صنعتي اين ماده خبر نداشتند به سرعت به سمت شيشه گرايش پيدا کردند. در حالي که قيمت شيشه در بدو ورود به کشور کيلويي17 ميليون تومان بود در کمتر از يک سال به 5 ميليون تومان کاهش يافت و نتيجه آن که در حال حاضر اعتياد 27 هزار جوان ايراني و افزايش 140 درصدي کشف شيشه زنگ هاي خطر را براي مقابله جدي با اين ماده مخدر به صدا در آورده است. ماده اي که 90 درصد مصرف کنندگان آن جوانان زير 28 سال هستند.
اگر بخواهيم دقيق تر بگوييم، براساس آمارهاي موجود در کشور 2/2 درصد معتادان با جمعيت پايه کمتر از يک ميليون و 200 هزار نفر، معتاد به مصرف شيشه هستند و با اين احتساب، حدود 26 هزار و 400 نفر در کشور ماده بسيار خطرناکي به نام شيشه مصرف مي کنند که در کمتر از يک سال، فرد مصرف کننده را زمين گير مي کند.
اين مطلب را دکتر "آذرنوش بختياري" متخصص درمان اعتياد به شيشه عنوان مي کند: خطر وقتي جدي تر مي شود که مي شنويم سردار "حميدرضا حسين آبادي" رئيس پليس سابق مواد مخدر، به مهر مي گويد: يک معتاد مي تواند با يک ميليون تومان يک کيلو شيشه درست کند و علاوه بر مصرف خود، سود کلاني را از فروش مواد به دست آورد. البته پليس با قدرت با اين افراد و سوداگران برخورد مي کند. در ضمن بايد به معتادان هشدار داد به خاطر توليد ماده مخدر شيشه در آشپزخانه ها و بي توجهي به ميزان مواد به کار رفته، اين ماده مخدر به علت داشتن مواد شيميايي به شدت مضر است و مي تواند موجب مرگ مصرف کننده شود.
از طرف ديگر دکتر "محمدعلي جعفرنژاد" کارشناس اعتياد از مرگ بيش از 80 درصد مصرف کنندگان شيشه توليد داخل بعد از گذشت ۲ سال خبر مي دهد و در اين باره به مهر مي گويد: به علت وجود برخي از اسيدهاي کشنده و خطرناک در ماده مخدر توليد شيشه اين ماده پس از 6 ماه مصرف آثار زيانباري را روي مغز برجاي مي گذارد و باعث مي شود فرد با آسيب هاي مغزي و مرگ روبه رو شود. معتادان به شيشه پس از ۲ سال به علت افزايش مصرف و آسيب ديدن مغز و عروق قلبي جان خود را از دست مي دهند. البته افرادي که از چنگال مرگ رهايي يابند نيز با ضايعات مغزي از جمله از کار افتادن قدرت درک و حواس مواجه مي شوند.
دکتر "محمود خدادوست" رئيس مرکز تحقيقات پزشکي قانوني کشور نيز با اعلام آخرين آمار مرگ و مير بر اثر سوء مصرف مواد مخدر در 9 ماهه نخست سال جاري مي گويد: اين آمار نسبت به سال گذشته نشان مي دهد که آمار مرگ و مير معتادان بر اثر سوء مصرف مواد مخدر نسبت به سال گذشته حدود ۳ درصد افزايش داشته است.
به گفته اين مقام مسئول در پزشکي قانوني کشور آمار نشان مي دهد که تهران آلوده ترين و کردستان پاک ترين شهر از معتادان به مواد مخدر است.در همين باره احمد شجاعي رئيس سازمان پزشکي قانوني کشور نيز اعلام کرده بنابر آمار رسمي حدود ۲ ميليون معتاد به مواد مخدر در کشور وجود دارد و از جمعيت 70 ميليوني ايران، 10 ميليون نفر به طور مستقيم با معضل اعتياد دست به گريبان هستند و از آن جا که داروهاي خياباني به صورت ناخالص تهيه مي شود و همواره حاوي مواد افزودني بسيار است با رواج مصرف اين گونه مواد به ويژه در نوع تزريقي، شاهد افزايش مرگ و ميرناشي از سوء مصرف آن ها هستيم به طوري که در سال گذشته بيش از ۳ هزار نفر جان خود را در اثر مصرف مواد مخدر از دست داده اند.
عمر مفيد؛ ۳ سال!

بنا به گفته کارشناسان سرعت تخريب بدن در مصرف کنندگان شيشه نسبت به مصرف کنندگان هروئين و ساير مواد مخدر بسيار بالا است به نحوي که اين افراد پس از گذشت ۲ -۳ سال به نقطه اي مي رسند که ديگر قادر به ادامه زندگي نبوده و بايد اقدام به درمان کنند.يک کارشناس مواد مخدر با بيان اين که حداکثر عمر مصرف کنندگان شيشه ۳ سال است گفت: مصرف کنندگان اين ماده مخدر پس از گذشت ۲- ۳ سال از مصرف اين ماده مخدر ديگر قادر به ادامه زندگي نيستند.
"حامد اختياري" اضافه مي کند: در بسياري از مواقع جوانان تصور مي کنند که با امتحان يک بار مصرف شيشه هرگز معتاد نمي شوند اما اين تصور اشتباه است زيرا ماده مخدر شيشه تنها مخدري است که با اولين مصرف به سرعت فرد را دچار اعتياد مي کند. وي مي گويد: اين ماده مخدر در اولين مصرف موجب مي شود تا مدارهاي مغزي فرد مصرف کننده تحت سلطه آن درآمده و قطع مصرف براي مصرف کننده غير ممکن شود." اختياري" تاکيد مي کند: سرعت تخريب بدن در مصرف کنندگان شيشه نسبت به مصرف کنندگان هروئين و ساير مواد مخدر بسيار بالا است به نحوي که اين افراد پس از گذشت ۲ -۳ سال به نقطه اي مي رسند که ديگر قادر به ادامه زندگي نبوده و بايد اقدام به درمان کنند.
وي مي گويد: فرآيند اعتياد شيشه از نظر کارشناسان به ۲ بخش تقسيم مي شود که بخش مهم و اساسي، اولين مصرف فرد و بخش بعدي از اولين مصرف تا پايان اين بيماري است. بر همين اساس اولين مصرف در اعتياد به شيشه بسيار حائز اهميت است و نقش خانواده ها در پيش گيري از اين اعتياد تنها قبل از اولين مصرف است زيرا پس از آن به علت وابستگي شديد ديگر نمي توانند فرد را از مصرف باز دارند.
وي تصريح مي کند: فاصله بين اولين مصرف افراد تا بروز علايم اعتياد در مصرف کنندگان شيشه ۲ سال است و اگر خانواده ها در اولين مصرف متوجه نشوند و از اين اقدام جلوگيري نکنند تا پايان ۲ سال و بروز علايم آن از اعتياد فرزند خود مطلع نمي شوند.
تغييرات مخرب مغز

در اين بين به گفته برخي کارشناسان مصرف شيشه، مغز معتاد را به صورت غيرقابل برگشت تغيير مي دهد به طوري که برخي از علايم مصرف شيشه در بعد سلولي چنان تغييراتي ايجاد مي کند که در مغز مي ماند.رئيس مرکز ترک اعتياد تهران از جمله اين کارشناسان است. وي مي گويد: مصرف شيشه، مغز معتاد را به صورت غيرقابل برگشت تغيير مي دهد به طوري که برخي از علايم مصرف شيشه در بعد سلولي چنان تغييراتي ايجاد مي کند که در مغز مي ماند.
" اسماعيل عليپور" اظهار مي دارد: اثبات شده مصرف شيشه اثرات بسيار مخربي روي سيستم فعاليت مغز مي گذارد و اين آسيب ها گاهي اوقات در حالي که فرد زياد مصرف کند به صورت غيرقابل برگشت تغيير مي کند.وي با بيان اين که هنوز هيچ درمان دارويي براي شيشه وجود ندارد، مي گويد: درمان هاي غير دارويي موجود هم وقتي روي فرد مؤثر است که انگيزه وي براي ترک بالا باشد.
معاون آموزشي مرکز مطالعات ملي اعتياد نيز از جنون زا بودن شيشه مي گويد :مصرف شيشه و کراک در مدت زمان کوتاهي فرد معتاد را به مرز جنون مي رساند.
" آذرخش مکري" با بيان اين که افسردگي شديد در مصرف کنندگان شيشه و کراک مشترک است ،مي گويد: شيشه از جمله مواد محرکي است که مصرف آن سيستم سمپاتيک بدن را دچار اختلال شديد مي کند. لذا مصرف شيشه به مراتب خطرناک تر از ترياک و مشتقات آن است، مصرف چند باره آن در بسياري از مصرف کنندگان باعث جنون، حالات رواني شديد مانند حمله به ديگران، خودکشي و فراموشي مي شود.
خبرخوش براي معتادان شيشه!

در ميان اين خبرهاي دودي و تار، معاون پيش گيري از اعتياد سازمان بهزيستي کشور از آمادگي سازمان بهزيستي براي واگذاري TCها (محل هاي درماني) و خانه هاي ميان راهي ويژه معتادان شيشه به بخش خصوصي خبر مي دهد و اضافه مي کند: مجلس و دولت بايد ما را در اين گام بزرگ حمايت کنند. به گزارش مهر"فريد براتي سده" چندي پيش از آمادگي سازمان بهزيستي کشور براي واگذاري تصدي TC ها و خانه هاي ميان راهي به بخش خصوصي خبر داد و افزود: TC ها مکان هايي هستند که معتادان به شيشه به مدت ۴ ماه در اين مکان ها اقامت مي کنند و گروه متخصص درمان گر بر روي شخصيت و باورآن ها کار مي کند. به نوعي که مي توان گفت که معتاد در اين مراکز به مدت 40 روز، هر ساعت و دقيقه برنامه دارد. وي با بيان اين که قبل از ورود به مرحله TC بايد ابتدا سم زدايي انجام شود مي گويد: در TC ما چيزي به عنوان دارو و تجويز دارو يا شبه دارو نداريم. در اين مکان معتاد تا 4 ماه حق ملاقات ندارد و شخصيت فرد بازسازي مي شود. پس از پايان مرحله TC ديگر فرد معتاد به شيشه آمادگي ذهني دارد تا وارد اجتماع شود ولي اين معتادان بيشتر فاقد شغل و حتي سرپناه هستند که پس از مرحله TC در همه جاي جهان خانه هاي ميان راهي تعريف شده است.
"براتي" در باره خانه هاي ميان راهي هم مي گويد: در اين خانه ها خدمات سلامت رواني مبتني بر جامعه ارائه مي شود. به عنوان نمونه اقامت، تغذيه و حضور روان شناس جزئي از خدمات ارائه شده در خانه هاي ميان راهي است. اهميت وجودي خانه هاي ميان راهي از اين بابت است که معتادي که از مرحله TC با موفقيت خارج شده دچار انزواي اجتماعي و فاقد مهارت هاي زندگي است که بايد در طول مدت بازتواني و توان بخشي در خانه هاي ميان راهي ارتزاق کند. گاه شايد جامعه اين فرد را نپذيرد ولي نبايد در اين خانه ها به روي اين افراد بسته باشد.معاون پيش گيري از اعتياد سازمان بهزيستي کشور با بيان اين که هم اکنون يکي از موفق ترين TC هاي کشور در مشهد مقدس فعال است مي گويد: براي ايجاد هر TC که ظرفيت 30 تا 40 معتاد را داشته باشد حدود 300 ميليون تومان اعتبار لازم است. ميانگين پذيرش هر خانه ميان راهي هم حدود 15 نفر است که هزينه هر معتاد به طور ماهانه حدود 200 هزار تومان تمام مي شود.
بنابراين آن گونه که برخي کارشناسان معتقدند" اعتياد به شيشه امکان ترک ندارد" درست نيست. بلکه اگر ايماني واقعي و اراده اي قوي وجود داشته باشد، هنوز راه نجاتي هست.
چکيده گزارش

شيشه يک ماده محرک بسيار اعتياد آور است به طوري که در بسياري از مقالات پزشکي قدرت اعتياد زايي آن را بيشتر از مواد محرکي مانند کوکائين مي دانند و در حال حاضر درمان اعتياد به شيشه و مواد محرک مشکل ترين درمان سوء مصرف مواد است. متاسفانه شيشه شخص را در وضعيتي قرار مي دهد که تمايل به درمان ندارد و شايد اين مصيبت بار ترين تاثير شيشه بر مغز باشد که درمان و پي گيري اين افراد را مشکل کرده است. نتيجه آن که در حال حاضر اعتياد 27 هزار جوان ايراني و افزايش 140 درصدي کشف شيشه زنگ هاي خطر را براي مقابله جدي با اين ماده مخدر به صدا در آورده است. ماده اي که 90 درصد مصرف کنندگان آن جوانان زير 28 سال هستند. با اين اوصاف آن گونه که برخي کارشناسان معتقدند" ترک اعتياد به شيشه امکان ندارد" درست نيست. بلکه اگر تصميم واقعي و اراده اي قوي همراه با ايمان وجود داشته باشد، هنوز راه نجاتي هست.