هموطن آنلاین _نشست علمي «ماهواره و فرهنگ عامه‌پسند» صبح امروز (30 بهمن ماه)، از سوي گروه سينما و تلويزيون پژوهشكده هنر و رسانه با حضور دكتر سيده راضيه ياسيني، دكتر عبدالله بيچرانلو و دكتر علي حاجي محمدي در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد.
در ابتداي اين نشست دكتر عبدالله بيچرانلو با بررسي سريال‌هاي ماهواره‌يي خانوادگي عامه‌پسند(Soap Opera) آثار و پيامدهاي برخي سريال‌هاي عامه ‌پسند را يادآور شد و توضيح داد: بحث اصلي، سرگرمي مخاطب است، خيلي‌ها به دنبال سرگرم شدن هستند و مي‌خواهند اوقات فراغت خود را با هزينه كم بگذرانند، در اين راستا تلويزيون يكي از سرگرم‌كننده‌ترين وسيله‌هاست اما برخي از سريال‌هاي عامه‌پسند در شبكه‌هاي ماهواره‌يي منجر به بروز آثار و پيامدهايي شده‌اند كه عبارتند از: ارتباط ميان فرهنگي، تعارض فرهنگي، مسايل ناشي از نبود سواد رسانه‌اي. اما مساله اينجاست كه ما اصل را به فرستنده رسانه گرفته و از مخاطب غافل مي‌شويم.
وي خاطرنشان كرد: تكنولوژي پيشرفت مي‌كند، ما بايد تحرك اصلي‌مان بر روي سواد رسانه‌يي مخاطب باشد كه منجر به گسترش آن شود. ما به جهت فرهنگي بايد مخاطب را توانمند كنيم، اما متاسفانه در كشور ما برنامه‌اي براي واكسيناسيون فرهنگي وجود ندارد.
وي در ادامه با بيان اين مطلب كه هرگاه در رسانه با يك متريال رسانه‌يي برخورد كرديد، بايد مسلح باشيد، افزود: رسانه الزاما براي دسترسي شما به ماهواره مدون نشده است. ما در ارتباط با شبكه‌هاي ماهواره‌يي با دو نوع مخاطب روبه‌رو هستيم.
بيچرانلو با بيان اينكه ما از پتانسيل و ظرفيت‌هاي فرهنگي خودمان به شيوه مطلوب استفاده نمي‌كنيم، خاطرنشان كرد: تمام بار اين موضوع و سواد رسانه‌يي را نبايد بر دوش صداوسيما گذاشت، راه حل گسترش سواد رسانه‌يي مخاطب فقط تلويزيون نيست، ما با ارائه تصوير واقعي از ماهواره، واكسيناسيون سواد رسانه‌يي، توليد فرهنگي يا رويكرد فرهنگ بومي و پرهيز از كمي‌گرايي در توسعه شبكه هاي تلويزيوني مي توانيم اين واكسيناسيون فرهنگي را به وجود آوريم.
*** در ادامه اين نشست دكتر سيده راضيه ياسيني به بررسي موزيك و ويديوهاي ماهواره‌يي و جريان‌سازي آن در فرهنگ عامه پرداخت و خاطرنشان كرد: موزيك ويديوها از جمله‌ برنامه‌هاي مهم شبكه‌هاي تلويزيوني ماهواره‌يي هستند كه در سطح گسترده‌اي سبب جذب مخاطب مي‌شوند. اين توليدات موسيقيايي روايتگر، كه در كنار آوا از امكان تصويرپردازي و داستان‌سرايي نيز برخوردار شده‌اند، به نحو بارز و موثري نه تنها افكار عمومي مخاطب را تحت تاثير قرار مي‌دهند، بلكه در تغيير نگرش مخاطب نسبت به عالم و آدم نيز بسيار موثرند.
وي ادامه داد: موزيك ويديوهاي عامه‌پسند با برخورداري از ويژگي فراگير بودن كه از خصايص مهم موسيقي عامه‌پسند است، مي‌توانند در ايجاد يك جريان فرهنگي جهاني نقش قابل توجهي داشته باشند، به نحوي كه هنجارهاي اخلاقي، اعتقادي و اجتماعي را دگرگون و يا باز تعريف كنند.
ياسيني خاطرنشان كرد: بررسي لايه‌هاي پنهان موجود در اين توليدات كه از طريق شناخت ادبيات متن آهنگ و نشانه‌هاي تصويري ويديو ممكن مي‌شود، مويد اين معنا است. پژوهش‌هاي موجود در اين زمينه نشان مي‌دهد كه چگونه فرهنگ عامه همواره از اين جريان تجاري، فرهنگي و هنري تاثير پذيرفته است.
وي با اشاره به ويژگي موسيقي‌هاي عامه‌پسند كه داراي هنجارين شدگي به منظور بهره برداري براي مقاصد تجاري است و همچنين ترويج گوش سپاري منفعلانه در آن ديده مي‌شود، افزود: اين اهميت دادن به موزيك ويديو براي ما مهم است، از اين بابت شبكه‌هاي ماهواره‌يي به شدت به آن مي‌پردازند.
ياسيني درباره‌ي مضرات موسيقي عامه‌پسند، توضيح داد: اين موسيقي‌ها به دليل فراگير بودن، موثر بودن در استنباط و هويت فردي و جمعي و همچنين مروج گوش‌سپاري منفعلانه مضر هستند كه عملكرد آنها در غرب موجب تضعيف انگاري اصول اخلاقي و تحريف آشكار و پنهان باورهاي الهي شده است.
وي يادآور شد: يكي از فعاليت‌هاي هنري توليد موسيقي است؛ در اين راستا ستارگاني در غرب با نشان‌هاي ماسونري و شيطان‌پرستي ورود مي‌كنند و براي جوانان ما الگو مي‌شوند، آن‌ها با هدف استيلاي موثر موسيقيايي ضدالهي به دليل انحصار رسانه‌يي موجود، با دادن پيام‌هاي صريح براي عامه مردم از طريقه خوانندگان پاپ، ترويج و تثبيت مفاهيم و نشانه‌هاي ضد ديني در ميان جوامع جهان و با جهاني‌سازي مفاهيم غيرديني از طريق موسيقي عامه‌پسند به فرهنگ ما ورود مي‌كنند.
*** در ادامه اين نشست دكتر علي حاجي محمدي، به بررسي ماهيت عامه‌پسند اخبار تلويزيون ماهواره‌يي پرداخت و توضيح داد: (Popular news) يك نوع فرآيند خبررساني جهاني است كه از دهه‌ي 90 در آمريكا شروع شد كه تبعات آن به شبكه‌هاي اخبار و خبري ما هم كشيده شده است، ادبيات اين ژانر خاص خبر رسانه‌يي تا حدي در دانشگاه اندك است.
وي ادامه داد: ژانر خبر مردم‌پسند كه به مطبوعات زرد هم معروف است از تك تك ويژگي‌هاي سرگرم كننده استفاده مي‌كند تا آن را خوب جلوه دهد، اين ژانر يكي از ابزارهاي فرايند دموكراتيك است كه بر روابط سياسي تاثير مي‌گذارد.