هموطن آنلاین -یاسر موحدفرد، دبیرکل بنیاد فردوسی با اشاره به برگزاری همایش ملی «تجلیل از فردوسیپژوهان و نکوداشت ثبت جهانی نقالی در فهرست میراث ناملموس یونسکو» که فردا سهشنبه (9 خرداد) با حضور محمود احمدینژاد، رئیس جمهور در سالن همایشهای صدا و سیما برگزار میشود، اظهار داشت: در سال 2011 پژوهشگاه میراث فرهنگی با همکاری چند نهاد فرهنگی از جمله بنیاد فردوسی، خانه تئاتر و مرکز هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هنر نقالی در فهرست میراث معنوی یونسکو به ثبت جهانی رسید.
* بنیاد فردوسی هم جزء همکاران ثبت پرنده هنر نقالی بود
به گفته موحد فرد، بنیاد فردوسی هم جزء همکاران ثبت پرنده هنر نقالی بود، چندبار هم برای ثبت جهانی نقالی پیگیر بودیم، از اینکه فردا این مهم برگزار میشود خرسندیم و از اینکه نهادهای دیگر همکار برای همایش ملی «تجلیل از فردوسیپژوهان و نکوداشت ثبت جهانی نقالی در فهرست میراث ناملموس یونسکو» دعوت نشدند، جای پرسش وجود دارد.
دبیرکل نباید فردوسی ابراز داشت: پیشتر هم در روز 25 اردیبهشت خبری در رسانهها منتشر شد که قرار است از 150 نقال تجلیل شود، اما بنده نمیدانم آمارهایی اینگونه از کجا آمده! آیا ما توانستهایم این تعداد نقال را در سطح کشور شناسایی کنیم!!
* امیدوارم تمامی نقالان به همایش دعوت شده باشند
وی گفت: جشن گرفتن در این راستا حتی با فاصله زمانی از 25 اردیبهشت روز بزرگداشت فردوسی مناسب است، اما بهتر بود با همکاری نهادهای متولی که در برپایی ثبت جهانی نقالی همکاری داشتند این مهم اجرایی میشد.
وی اضافه کرد: امیدوارم تمامی نقالان به همایش ملی «تجلیل از فردوسیپژوهان و نکوداشت ثبت جهانی نقالی در فهرست میراث ناملموس یونسکو» دعوت شده باشند؛ تا جایی که بنده مطلعم این اتفاق رخ نداده است، چرا که بسیاری از نقالان را داریم که در سراسر کشور بوده و مهجورند.
* بانوان نقال فراموش شدند
به گفته وی، در سخنرانی در شهرهای مختلف، نقالان خوبی را دیدم که به هیچوجه این افراد حتی به عنوان هنرمند هم در مجامع هنری پرونده ندارند، اما کارهای ارزندهای انجام میدهند. مجموعه دیگری که از آن غفلت شده، بانوان نقالان کشور هستند که بسیار خوب در زمینه نقالی و شاهنامهخوانی فعالیت میکنند.
* هنر نقالی در معرض خطر است
دبیرکل بنیاد فردوسی تاکید کرد: در پرونده ثبت نقالی در یونسکو، مواردی هم از سوی پژوهشگاه میراث فرهنگی درج شده امیدوارم پس از این جشن، به آن تعهدهایی که در پرونده ثبت جهانی در یونسکو دادهاند عمل کنند، از جمله راهاندازی «دانشنامه نقالی»، «پژوهشکده» و «مرکز پژوهشی برای نقالی» و همچنین در نامههایی که بنیاد فردوسی، مرکز هنرهای نمایشی و خانه تئاتر برای تایید و پشتیبانی ثبت پرونده نقالی ارائه دادند، بخث بر سر این بوده که هنر نقالی در کشور ما، در معرض خطر است و این مورد و تاکید بر آن در نامه بنیاد فردوسی آمده که بنده از سوی بنیاد فردوسی این نامه را امضا کردم و در سند اصلی ثبت نقالی هم این موارد درج شده که میتوان از سایت رسمی یونسکو به راحتی سند نقالی که بنام ایران به ثبت رسیده مشاهده کرد، موارد و تعهداتی که در این زمینه بر عهده سازمانهای متولی فرهنگی کشور بویژه میراث فرهنگی، وزارت ارشاد و نهادهای متولی دیگر میتواند باشد اینکه باید از حاملان فرهنگ و هنر ایران که آنها را به عنوان نقال میشناسیم حمایت کرد و از هنر در معرض خطر نقالی پشتیبانی جدی شود.
وی در پاسخ به این سوال که تعداد دقیقی از نقالان کشور در اختیار دارید، ابراز داشت: هیچ نهادی تاکنون به صورت رسمی تعداد را اعلام نکرده، چرا که مرکزی برای شناسنامهدار کردن نقالان کشور نداریم؛ اما طبعا بنیاد فردوسی هم با توجه به اینکه در کنار فعالیتهای پژوهشی اهمیت ویژهای به کارهای هنری از جمله نقالی داده و بویژه در نمایشگاه کتاب امسال نشست ویژهای را برای نقالی با همکاری سرای اهل قلم برگزار کرد؛ تاکید دارد که در کنار ویژه برنامههای گوناگونی که برگزار میکند از نقالان گوناگون سراسر کشور بهره گیرد.
* عضویت 30 نقال در بنیاد فردوسی
به گفته وی،خوشبختانه تاکنون حدود 30 نفر از نقالان به عضویت بنیاد فردوسی درآمدهاند، که بخشی از این تعداد هم از بانوان نقال و بخشی هم از شهرستانهای گوناگون ایرانند؛ قطعا این تعداد کافی نیست و شاید این میزان تا 60 نقال با توجه به گمانهزنیها افزایش یابد؛ اما یک آموزشگاه و مرکز پژوهشی که در زمینه ثبت هنر نقالی (که جزء فرهنگ شفاهی کشور محسوب میشود)، تاکنون از سوی هیچ نهادی مورد پشتیبانی قرار نگرفته است.
* تاسیس مرکزی به عنوان پاسداشت هنرنقالی و حمایت و پشتیبانی از نقالان کشور در ایران
این مقام مسئول گفت: امیدواریم مرکزی به عنوان پاسداشت هنرنقالی و حمایت و پشتیبانی از نقالان کشور در ایران تاسیس شود؛ از جمله پیشنهاد ما این است که در این زمینه، در دانشگاهها و مراکز هنری بتوانیم هنر نقالی را به صورت آکادمیک ارائه، به صورت یک هنر برای آن طرح درس نوشته و برای آن همانند دیگر هنرها برنامهریزی صورت گیرد.
* بی خبری دبیر کل بنیاد فردوسی از همایش ملی تجلیل از فردوسیپژوهان
موحدفرد در ادامه از برگزاری فردا در همایش ملی «تجلیل از فردوسیپژوهان و نکوداشت ثبت جهانی نقالی در فهرست میراث ناملموس یونسکو» ابراز بی خبری کرد؛ قرار است در این مراسم از چهارده نفر از فردوسیپژوهان، نقالان و پژوهشگران حوزه نمایش آیینهای سنتی قدردانی شود.
پرونده ثبت جهانی نقالی در فهرست میراث ناملموس، یکی از پروندههای بی نقص یونسکو به شمار میرود که هر سال از سوی یونسکو به عنوان الگو برای کشورهای مختلف ارسال میشود.
اجرای ارکستر سمفونیک صدا و سیما، نقالی، شاهنامهخوانی، سخنرانی تخصصی در حوزه نقش راویان در انتقال میراث شفاهی و اسطورههای ایرانی به نسلهای آینده از جمله برنامههای همایش ملی «تجلیل از فردوسیپژوهان و نکوداشت ثبت جهانی نقالی در فهرست میراث ناملموس یونسکو» است.
| 