هموطن آنلاین_جواد حاتمي _ خسته از کار روزانه دراز مي کشيد تا استراحتي کوتاه داشته باشيد اما زنگ تلفن به صدا درمي آيد و صدايي آشنا از پشت خط با اصرار فراوان و با چرب زباني و روش هاي خاصي که معلوم است کارش را خوب بلد است مي خواهد شما را مجاب کند که يک سيلندر آتش نشاني کوچک براي منزلتان يا خودرويتان خريداري کنيد و جواب منفي به او هم پايان ماجرا نيست، چون روز ديگر اين قصه به روشي ديگر تکرار مي شود. اين بار پيشنهاد مي شود که «ما جعبه کمک هاي اوليه» را در منزل يا محل کارتان تحويل مي دهيم، يک تماس گيرنده هم مي خواهد شما را متقاعد کند که کاهنده مصرف بنزين خودرو يا دستگاه تصفيه آب خريداري کنيد.
الو-بفرماييد
ساعت 14:30 است. افکارم سخت مشغول سوژه اي است که بايد درباره آن کار مي کردم. تلفن همراهم زنگ مي زند.
-الو...
*بله! بفرماييد...
-سلام، حالتون خوبه؟
* متشکرم، شما؟
از آن طرف خط (سروصداي زيادي به گوش مي رسد) -مي خواستم درباره وضعيت يارانه تان صحبت کنم.
*بله؟
-در مورد يارانه تان مي خواستم صحبت کنم. (فکرم متوجه خبري که صبح در روزنامه خواندم مي شود. تيتر خبر اين بود با افراد براي انصراف از دريافت يارانه مکاتبه و مذاکره مي شود. با خودم فکر کردم شايد واقعا اين تماس از سازمان هدفمندي يارانه ها باشد بنابراين با کمي ترديد پاسخ مي دهم.)
*بفرماييد
-شما سرپرست خانواده هستيد؟
*بله. شما؟
-مي خواستم در مورد يارانه تان صحبت کنم. ما پرونده شما را بررسي کرديم. با توجه به اين که بهاي مصرف آب از آذرماه سال گذشته افزايش يافته است، ما سهميه خاصي را براي شما در نظر گرفته ايم.
(با خودم فکر مي کنم شايد قضيه جدي باشد)
-فاميل تون؟
*شما که پرونده من را بررسي کرده ايد پس بايد فاميل مرا هم بدانيد!
-دوباره حرف هايش را تکرار مي کند...
*مي پرسم از کجا تماس مي گيريد؟
-من که خدمتتان عرض کردم پرونده يارانه تان را بررسي کرديم براي شما سهميه اي در نظر گرفته ايم. اين هفته نوبت استان شماست تا سهميه هايي را که براي آب استان در نظر گرفته شده است به سرپرستان خانوار اختصاص بدهيم. فاميل تون؟
*من از کجا بدانم که شما واقعا از شرکت آب تماس مي گيريد؟
-(حرف هايش را دوباره تند و تند تکرار مي کند)
*خوب حالا که اين طوري است پس شماره تان را بدهيد من زنگ بزنم تا مطمئن شوم.
-نميشه چنين چيزي امکان ندارد. چون اين هفته نوبت استان شماست و همکاران من با سرپرستان خانوار در استان شما براي دريافت اين سهميه تماس مي گيرند تمام تلفن هاي شرکت مشغول است و هيچ خطي خالي نيست که بتوانيد شما زنگ بزنيد.
بدون اين که فرصت فکر کردن بدهد مسلسل وار مي گويد: شرکت آب براي اين که مصرف آب خانوارها کم شود سهميه اي را براي سرپرستان خانوار در نظر گرفته است و اين دستگاه سنسوري است که مصرف آب را تا ۳۰درصد کاهش مي دهد. حالا اگر نمي خواهيد از سهميه تان استفاده کنيد که هيچ!
*خوب اين سنسور مورد تاييد شرکت آب است؟
-بله شرکت آب اين سنسور را مي دهد. دوباره بدون فرصتي براي فکر کردن ادامه مي دهد حالا اگر نمي خواهيد از سهميه تان استفاده کنيد که هيچ!
(بدم نمي آيد اطلاعات بيشتري بگيرم)
-دوباره مي پرسد: فاميل تون؟
دچار ترديد مي شوم و علي رغم ميل باطني ام فاميل ام را مي گويم. تند و تند مي گويد:
-ببينيد... اين دستگاه الکترونيکي است که دو مزيت دارد هم در حالت اتوماتيک کار مي کند و هم با زدن يک دکمه کار مي کند.در مصرف آب صرفه جويي مي کند تا جايي که بهاي آب مصرفي تان تا ۳۰درصد کاهش پيدا مي کند. اين دستگاه در برخي اماکن عمومي نصب شده و فکر مي کنم مشابه آن را در حرم امام رضا(ع) در مشهد حتما ديده ايد. اين دستگاه قابل جابه جايي است و مي توانيد هنگامي که از يک منزل به منزل ديگر جابه جا مي شويد آن را همراه خودتان ببريد. آدرس تان را بگوييد تا اين سهميه براي شما ارسال شود.
مردد مي شوم، از يک طرف به تلفن مشکوکم و از طرف ديگر با خود فکر مي کنم که شايد واقعا از طرف شرکت آب باشد. چون سکوت من را مي بيند دوباره مسلسل وار مي گويد: -ببينيد شرکت آب اين سهميه را به شما اختصاص داده و اين جاست که شما از اين سهميه مي توانيد استفاده کنيد و شما بايد از اين سهميه استفاده کنيد. قيمت اين سنسور در بازار ۳۲۷هزار تومان است اما با اين سهميه شما مي توانيد آن را به قيمت ۱۹۶ هزار تومان بخريد. آدرس تان؟ جرات نمي کنم آدرس منزل را به او که هنوز شک دارم بدهم. به ذهنم مي رسد که آدرس محل کار را بگويم.
از ۳۱ ارديبهشت تا ۷ خرداد با شما تماس گرفته مي شود. افرادي که آن جا هستند يا خودتان اين مبلغ را آماده داشته باشيد که آن را به ماموري که مي آيد پرداخت کنيد.
تاکيد مي کند: ببينيد اين سهميه را من الان به شما اختصاص دادم اگر پول را ندهيد هم من و هم شما جريمه خواهيم شد!
خيلي سريع خداحافظي مي کند بدون اين که فرصتي بدهد تا من ديگر سوالاتم را که در ذهنم شکل گرفته است، بپرسم و....
نمونه اي ديگر
تلفن منزل زنگ مي خورد، گوشي را برمي دارم. خانم جواني آن سوي خط مي گويد از «شرکت بهينه سازي مصرف سوخت» تماس مي گيرم. شما آقاي... مالک خودرو... هستيد؟ مي گويم: بله بفرماييد.
مي گويد: با توجه به سهميه بندي بنزين ما قطعه کاهش دهنده مصرف سوخت را روي خودروي شما نصب مي کنيم که ۱۰تا۲۰ درصد مصرف سوخت را کاهش مي دهد! اين قطعه عمر مفيد ۲۰سال دارد و علاوه بر کاهش مصرف سوخت، باعث افزايش توان موتور، طول عمر آن، کاهش آلاينده ها، سروصدا و درجه حرارت موتور مي شود!
او که گويا مطالب جلوي دستش را برايم مي خواند اجازه سوال کردن هم به من نمي دهد و ادامه مي دهد: اين محصول همراه ايمن کارت (براي نگهداري کارت سوخت خودرو)، کاتالوگ، بيمه نامه ايران، سي دي و مايع فول سيستم به آدرسي که مي دهيد تحويل داده و روي خودرو شما نصب مي شود و شما ۳۵هزار تومان پرداخت مي کنيد.
-مي پرسم: شماره تلفن من را از کجا آورده ايد؟ بي آن که به سوالم جواب دهد، مي گويد: اگر تمايل داريد آدرس بدهيد تا همکارمان خدمت برسد.
-مي گويم: چه طور به بازاريابي تلفني و قطعه اي که معرفي مي کنيد اعتماد کنم؟
-مي گويد: ما ثبت اختراع داريم و روي خيلي از خودروها هم اين قطعه نصب شده است. اصرار دارد که پاسخ مثبت بدهم ولي حس کنجکاوي ام ايجاب مي کند شماره تماس وي را بگيرم و بعد خبرش را بدهم ولي او بي آن که شماره اي بدهد تماس را قطع مي کند....
CD مناسب و مفيد
-الو: بفرماييد. از شرکت فرهنگي... مزاحم مي شوم ما يک کتابچه درباره بيماري ديابت و يک سي دي سخنان دکتر... درباره روش هاي پيش گيري از ابتلا به اين بيماري را مي خواهيم به آدرس شما بفرستيم.
-مي پرسم: هزينه اين CD چقدر است؟
-مي گويد: «قابل شما را ندارد شما ۳هزار تومان که هزينه پيک است پرداخت مي کنيد ما کار فرهنگي و ترويجي در زمينه سلامت خانواده ها انجام مي دهيم.»
شارژ کپسول آتش نشاني
-آقاي...
-بفرماييد!
-از شرکت... شرق تماس مي گيرم. شما قبلا يک کپسول آتش نشاني از ما دريافت کرده ايد آيا تا به حال براي شارژ آن اقدام کرده ايد؟
- نخير، الان ۴سال از دريافت آن مي گذرد و شارژ نشده است.
-خب اين کپسول حاوي پودر مخصوص است که به مرور زمان به حالت سنگ در مي آيد و شما بايد آن را مجدد شارژ کنيد. پيک ما فردا به آدرسي که مي دهيد مراجعه مي کند و کپسول را دريافت و بعد از شارژ به شما برمي گرداند.
-هزينه اين شارژ چقدر است؟
-شما ۵هزارو۸۰۰تومان را بايد به پيک تحويل دهيد.
براي اين که از اين تبليغ تلفني مطمئن شوم از او خواهش مي کنم شماره تماس را بدهد تا در اسرع وقت به وي خبر بدهم. او با گفتن اين جمله که «چه کسي تماس مي گيرد، حتما خودتان زنگ مي زنيد» شماره تلفن... را در اختيارم مي گذارد.
پيامک هاي مشابه
در کنار تلفن هايي که براي بازاريابي کالا و خدمات مختلف انجام مي شود اين روزها بازار ارسال پيامک هاي تلفن همراه نيز گرم شده است. به چند نمونه از اين پيامک ها توجه کنيد:
- آب با طعم کلر، نيترات، چربي. آيا اين طعم سلامتي است. با خريد دستگاه تصفيه آب از ما سلامت خود را تضمين کنيد. تلفن تماس....
- طي قرعه کشي شماره شما برنده ۴۰درصد تخفيف سبد خانواده شده است ۰۲۱۰۰۰۰۰۰
اطلاعات از کجاست؟
ارائه اطلاعات دقيق از وضعيت شغلي خانواده و يا همسايه ها و هم محلي هاي افراد يکي از دلايلي است که باعث مي شود مردم به بازاريابان تلفني اعتماد کنند. وقتي آن ها نام خانوادگي، نوع وسيله نقليه، آدرس، يا حتي نوع ساختمان محل سکونت و يا واحد صنفي افراد را بيان مي کنند بايد از خود پرسيد که چطور اين اطلاعات در اختيار شرکت ها و بازاريابان تلفني قرار مي گيرد.
شهروندي مي گويد: «خانمي در تماس تلفني با من ضمن ارائه اطلاعات کامل از مشخصات ساختمان و نوع فعاليت مغازه ام گفت که با هماهنگي انجام شده با صنف شما همه مغازه ها ملزم به داشتن کپسول آتش نشاني و جعبه کمک هاي اوليه هستند و ما مي خواهيم آن ها را براي شما ارسال کنيم.»
به گفته وي با پي گيري انجام شده دريافتم که اين اطلاعات را با ترفند از صنف مربوطه دريافت کرده اند و به دنبال فروش کالاهاي خودشان هستند.
جالب تر اين که شهروندي که به تازگي عمل جراحي قلب باز انجام داده بود، مي گويد: از شرکتي با من تماس گرفتند و با ارائه توضيحاتي مبني بر ضرورت داشتن دستگاه فشار خون و دستگاه ثبت نوار قلب براي بيماران قلبي قصد داشتند مرا براي خريد اين دستگاه ها متقاعد کنند.
خودم تعجب کردم که اين ها از کجا اطلاع دارند من بيمار قلبي هستم و نياز به اين وسايل دارم!
سلب اعتماد مردم
به اعتقاد کارشناسان افزايش جمعيت و تنوع فعاليت هاي تجاري در جامعه باعث به وجود آمدن شيوه هاي جديد در بازاريابي و تبليغات براي جذب مشتري شده است و در اين ميان بازاريابي مستقيم به دليل ايجاد رابطه دوسويه بين فروشنده و مشتري از شيوه هاي پرکاربرد تبليغات است که البته با هدف کاهش هزينه ها، اين نوع مراوده تجاري از شکل حضوري خارج شده و به شيوه غير حضوري توسط بازاريابان انجام مي شود.
«حسين مرادي» از کارشناسان بازاريابي به خراسان مي گويد: بازاريابي تلفني مرسوم ترين شيوه فروش کالا به شکل مستقيم به مشتريان است و اين روزها زنگ تلفن ها و موبايل ها پياپي به صدا درمي آيد تا کالايي به شما فروخته شود و خيلي از بازاريابان تلفني هم تلاش مي کنند به هر قيمتي که شده شما را تبديل به خريدار کنند و در ازاي جذب مشتري حقوق و دستمزد لازم را دريافت کنند.
به گفته وي متاسفانه اين شيوه موثر بازاريابي در کشور ما به خوبي شناخته نشده است و عده اي از صاحبان مشاغل با استفاده نادرست از آن علاوه بر ايجاد نارضايتي براي مردم با سلب اعتماد مشتريان باعث بدنام شدن بازاريابي تلفني شده اند.
به گفته وي تا به حال هيچ مرجعي مسئوليت نظارت به اين قبيل اقدامات و فروش کالاها را بر عهده نگرفته است و دستگاه قضايي و نيروي انتظامي نيز در صورت شکايت شهروندان و ارائه مستندات مي توانند به موضوع ورود پيدا کرده و برخورد کنند.
عرضه برخي کالاها و خدمات فاقد کيفيت لازم تنها دغدغه اصلي مردم است چرا که در مواردي شرکت هاي زيرزميني که هيچ نام و نشاني ندارند محصولاتي از جمله کپسول آتش نشاني چيني و غيراستاندارد را به مشتريان آن هم تا ۲برابر قيمت اصلي عرضه مي کنند.
يک کارشناس سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني با تاييد غيراستاندارد بودن کپسول هاي آتش نشاني توزيع شده براي خودروها توسط اين قبيل بازاريابان تلفني مي گويد: اين محصولات چيني هستند که با قيمت گران تري و به بهانه اجباري بودن همراه داشتن آن در خودروها عرضه مي شود.
به هر حال پيش گيري مقدم بر درمان است و مردم بايد با درايت و هوشياري با اين قبيل تماس ها و تبليغات تلفني برخورد کنند و قبل از موافقت با خريد کالا و ثبت سفارش از قانوني بودن شرکت و کيفيت محصولي که خريداري مي کنند اطمينان حاصل کنند تا دود برخي از فعاليت هاي غيرقانوني به چشم آن ها نرود.
چکيده گزارش
حتما شما نيز با تماس هاي تلفني برخي بازاريابان براي خريد کالا و خدمات مواجه شده و حتي ممکن است با اين نوع خريدها متضرر هم شده باشيد. اين روزها تبليغات تلفني و پيامکي افزايش يافته است ولي به دليل سودجويي برخي افراد شاهد بدنامي بازاريابي تلفني شده ايم. يکي از دغدغه هاي مردم نيز چگونگي در اختيار گرفتن اطلاعات دقيق آن ها علاوه بر شماره تلفن از طريق مراجع مختلف به بازاريان است. فريب کاري و فروش اجناس خارجي و بدون کيفيت آن هم با چند برابر قيمت سبب شده است که از سلامت و اعتماد مردم براي بازاريابي تلفني سوءاستفاده شود. هر چند بازاريابي تلفني مرسوم ترين شيوه بازاريابي است ولي بايد سازوکار آن مشخص شود و زمينه هاي سودجويي به حداقل ممکن برسد و در کنار آن مراجعي هم پاسخ گوي ضرر و زيان احتمالي خريداران باشند.