پژوهشگران دانشکده بیوتکنولوژی دانشکدگان علوم دانشگاه تهران با تمرکز بر بررسی دستکاری ژنتیکی سلول‌های بنیادی و کاربرد آن در پزشکی، تلاش کردند تصویری روشن از وضعیت کنونی این فناوری برای استفاده‌های بالینی ارائه کنند. در این پژوهش نقش این دستکاری‌ها در افزایش کارایی و ایمنی سلول‌ها مشخص می شود. پژوهشگران دانشگاه تهران در این بررسی علمی دریافته اند که سلول‌های بنیادی به علت توانمندی‌های ویژه خود، نقش مهمی در پزشکی شخصی‌سازی‌شده پیدا کرده ‌است. برای بهینه‌سازی رفتار این سلول‌ها، اغلب نیاز به ایجاد تغییرات ژنتیکی است، اما در روش‌های جدید دستکاری ژنتیکی، امکان انتقال ژن‌های مورد نظر به سلول‌های بنیادی با استفاده از واسطه‌های زیستی، شیمیایی یا فیزیکی فراهم شده است. کنترل دقیق تر ویژگی های سلولی از مهمترین دستاورد این پیشرفت‌ها محسوب می شود. این در حالی است که ایمنی این دستکاری‌ها، به‌ویژه از نظر پاسخ ایمنی بدن و خطرات احتمالی مانند سرطان‌زایی، همچنان به عنوان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کاربرد بالینی آن به شمار می‌رود. از جمله نگرانی در پیوند بافت که حتی با وجود افزایش بیان ژن‌های مقابله‌کننده با رد پیوند، پاسخ‌های ایمنی تأخیری می‌تواند مشکل‌ساز باشد. به همین علت، پایش دقیق سلامت بیماران و استفاده از روش‌های تشخیصیِ حساس در این خصوص ضروری است. در عین حال، با وجود خطرات مرتبط با پاسخ‌های التهابی و ادغام ژن‌های ویروسی در ژنوم میزبان، در حوزه سلول‌درمانی، دستکاری ژنتیکی توانسته بازده درمان را بدون افزایش چشمگیر هزینه‌ها، افزایش دهد. پژوهشگران این پژوهش علمی باور دارند؛ هم اکنون تمرکز بر دستکاری سلول‌های بنیادی در محیط آزمایشگاهی و استفاده از فرآورده‌های آنها، گزینه‌ای ایمن‌تر برای کاربرد‌های درمانی است و ترکیب فناوری‌های ویرایش ژنوم با رعایت دقیق اصول ایمنی، می‌تواند اثربخشی بیشتری بر آینده علم پزشکی داشته باشد. مشروح این پژوهش در فصلنامه «یافته‌های نوین در علوم زیستی» دانشگاه خوارزمی که به انتشار آخرین دستاوردهای پژوهشگران در حوزه علوم زیستی و زیست‌فناوری می پردازد، منتشر شده‌ است.