هموطن_آرش کریم بیگی – احتمالا شما هم جزو مشترکان تلفن همراهی بودید که اواسط هفته گذشته وقتی در خانه،اتومبیل، دانشگاه ،محل کار یا یک جلسهِ کاری خود بودید اس ام اسی با این مضمون دریافت کردید :
From: +98005
Cabinet & Decor With BESt Décor
021-805….
0912-317….
Samir Feiz
912-257….
Hamid Joudaki
چند ایست که هر ازbroadcastاین شماره عجیب و سه رقمی 005 در حقیقت پورت گاهی پیامهای برای تبریک ویا تسلیت جشن ها و سوگواری های ملی و مذهبی به مشترکان تلفن همراه ارسال میکند که مدتی ایست زحمت کسب درآمد بیشتر مخابرات از طریق ارسال پیامهای تبلیغاتی و تجاری را هم به دوش میکشد.
مخابرات broadcast آنهم از پورت (Spam)ارسال تبلیغات تجاری و پیامهای ناخواسته چیز جدیدی نیست ! پیشتر هم پیامهای مانند "صبحانه خود را با تخم مرغهای ما کامل کنید" یا "سرت رو با چی میشوری؟" ویا "دندانهایتان را با خمیردندانهای ما برق بیندازید" از همین درگاه مرکز کوته پیام شرکت مخابرات ایران برای شهروندان ارسال شده بود.
این یک اسپم است !
واژه اسپم یا هرزنامه بیشتر به ایمیل های تبلیغاتیِ ناخواسته و آزاردهنده اطلاق میشود اما حالا دیگر به لطف ارسال پیامهای تبلیغاتی و تجاری ناخواسته گاه و بیگاه توسط شرکت مخابرات دولتی کشور که گاه مشترکان را نیمه شب از خواب میپراند یا جلسات و مجالس خصوصی و عمومی را بهم میزند میتوان به کوته پیامهای تبلیغاتی عنوان را اطلاق نمود.Spam SMS
تاریخچه پیامهای ناخواسته
شاید اولین چیزی که در مورد تاریخچه پیامهای ناخواسته به ذهنتان رسیده باشد ایمیل های تبلیغاتی و اسپمهای اینترنتی است که اتفاقا بیشترین حجم تمرکز سازمانهای مبارز اسپم در جهان را به خود معطوف کرده است اما اگر از پیامهای تبلیغات تجاری چاپی ای که هر روز از زیر در منازل به داخل سرانده میشوند یا در سر چهاراهها و معابر به شهروندان هدیه (!) داده میشوند بگذریم و روی اسپم های الکترونیکی متمرکز شویم متعجب خواهید شد اگر بگویم عمر قدیمی ترین پیام ناخواسته الکترونیکی قبل از اختراع کامپیوتر بوده است!
اولین پیامهای ناخواسته الکترونیکی کمی بعد از اختراع و عمومی شدن شبکه تلفن ثابت منتشر شدند! این گونه اسپم ها با استفاده از ماشین های سخنگوی خودکاری ارسال میشد که بطور خودکار با یک رنج شماره تلفن مشخص تماس میگرفت و پیام تبلیغاتی صوتی ضبط شده را در جواب "الو"ی مشترک پخش میکرد و به سراغ قربانی بعدی خود میرفت.(پیش شماره ها و رنج تغییر شماره تلفنهای یک شهر را بر اساس تفکیک مناطق آن براحتی میتوان استخراج نمود) اینگونه تبلیغات به سبب جهش ناگهانی تکنولوژی در ایران بکاربرده نشد چرا که بعد از عمومی شدن کامپیوتر و اینترنت به عنوان بزرگترین و عمومی ترین شبکه اتصال رایانه ها با یکدیگر خوشدست ترین و بهترین بستر را برای اسپمرهای ایرانی آماده کرد. در حال حاضر چند سرویس دهنده و اسپمر ایرانی به روی بستر اینترنت اقدام به ارسال پیامهای ناخواسته میکنند که خوشبختانه تعدادشان فعلا به انگشتان یک دست نمیرسد!
اما در مورد ارسال کوته پیامهای تبلیغاتی که در ابتدای این گزارش هم به آنها اشاره شد بجز مرکز کوته پیام دولتی شرکت مخابرات که خود بزرگترین اس ام اس اسپمر کشور است (!) سه شرکت خصوصی و حتی دانشگاهی هم اقدام به ارائه سرویس ارسال پیامهای تجاری از طریق تلفن همراه به متقاضیان میکنند که البته به سبب ضعف نرم افزاری و سخت افزاری و قیمت چند برابر مخابرات خوشبختانه توفیق چندانی در کار خود نداشتند و کماکان (و متاسفانه) فعلا مخابرات بزرگترین اسپمر کشور به حساب میآید. بزرگترین مورد ارسال کوته پیامهای ناخواسته از طرف اسپمری غیر از مخابرات مروبط میشود به ارسال پیام تبلیغاتی یک کاندیدای نمایندگی در مجلس شورای اسلامی که به بعضی از پیامهای ارسالی به سبب اختلالات شبکه بعد از اتمام مهلت قانونی تبلیغات به دست مشترکان رسیده بود که موجب بروز دردسر حقوقی کوچکی هم برای آن شرکت شد.
مخابرات چرا اسپم میفرستد ؟!
ارسال پیامهای تبلیغاتی و تجاری از سوی اپراتورهای تلفن همراه در دنیا امری مرسوم است اما به یاد داشته باشید که مشترکان آن سوی آبها برای ارسال پیام هزینه ای پرداخت نمیکنند درآمد اصلی اپراتور از راه ارسال پیامهای تبلیغاتی و خصوصا ارائه سرویس های ارزش افزوده و اطلاع رسانی مبتنی بر بستر کوته پیام است اما :
- مشخص نشده چرا باید در ایران که مشترکان سیم کارتهای یک میلیون تومانی مخابرات برای فعال سازی سرویس کوته پیام (که دیگر ارائه هم نمیشود) مبلغ 2100 تومان برای فعال سازی و یک سوم هزینه یک پالس مکالمه (چیزی در حدود 14تومان) به ازای ارسال هر کوته پیام پرداخت میکنند هم اس ام اس های تبلیغاتی و آزارنده ارسالی از سوی مرکز کوته پیام را تحمل کنند تا درآمد بیشتری عاید مخابرات شود؟!
- مدیران مرکز کوته پیام مخابرات بر اساس کدام دستورالعمل و آئین نامه به خود اجازه ایجاد مزاحمت برای شهروندان و کسب درآمد بوسیله ارسال پیامهای تبلیغاتی و ناخواسته میدهند ؟!
مخابرات مسئولان آن در گفتگوSMS Centerمگرنه اینکه در زمان اختلالات یکماه گذشته
رسانه ها علت اختلالات را "ضعف سخت افزاری سرور و بار مضاعف شبکه" اعلام کردند ؟! پس چرا مدیران نازنین مخابرات و مرکز کوته پیام با ارسال و تزریق گاه و بیگاه هزاران کوته پیام تبلیغاتی و تجاری به سروری که برای یک میلیون مشترک خریداری شده و حالا یک و نیم میلیون مشترک را به زور در خود جایی داده سرویس دهی اش را مختل تر میکنند ؟!
مخابرات به چه حقی اسپم میفرستد ؟!
حتما مختل شدن شبکه کوته پیام کشور در روزهای اول نوروز گذشته را به یاد میآورید ؟! بعد از تعطیلات نوروز و رفع اختلالات مهندس رستمی مسئول مرکز کوته پیام طی مصاحبه‌ای رسماً این موضوع را تأیید كرد كه مخابرات در ازای دریافت تعرفه عادی ارسال پیام كوتاه به ارسال اس‌ام‌اس تبلیغاتی در سطح وسیع اقدام می‌كند.
رستمی در همان مصاحبه مدعی شده بود ارسال اس‌ام‌اس تبلیغاتی به تلفن‌های همراه مشتركان منع قانونی ندارد و به‌دلیل این كه تلفن همراه مطلقاً جزو مالكیت مشتركان محسوب نمی‌شود و دولت (مخابرات) حق دارد پیام‌های تبلیغاتی برای مشتركان ارسال كند و از این راه به درآمدزایی بپردازد!
همان هفته خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران –ایرنا- در مصاحبه دیگری با مهندس رستمی اعلام کرد كه هزینه ارسال اس‌ام‌اس به هر 100 هزار مشترك 1 میلیون و 600 هزار تومان است و اگر شركتی بخواهد پیام محصولش در سطح وسیع‌تر منتشر شود تخفیف‌های لازم نیز به آن تعلق می‌گیرد (!) که همانمان سرویس جامعه اطلاعاتی ایسنا اقدام به انتشار چند گفتگو با حقوقدانان مختلف کرد که طی آن نسبت به ارسال تبلیغاتی به تلفن‌های همراه شهروندان واكنش نشان داده شد و این اقدام مخابرات را نقض حقوق شهروندی و حق مالکیت مشترکان عنوان کرد.
به‌عقیده رضا پرویزی حقوقدان و دبیر كمیته مبارزه با جرایم رایانه ای قوه قضائیه فرستادن پیام‌های تبلیغاتی ناخواسته به تلفن‌های همراه در حقیقت نوعی مزاحمت تلفنی محسوب می‌شود كه مشمول ماده مربوطه قانون مجازات اسلامی درباره مزاحمت‌های تلفن‌های همراه قرار می‌گیرد، براساس این بند از قانون مجازات كسانی كه از طریق تلفن اقدام به مزاحمت برای شهروندان كنند یك تا شش ماه حبس و جزای نقدی و همچنین قطع خط تلفن فرد مزاحم خواهد بود.
در حالی که در فروردین سال جاری رستمی مسئول مرکز کوته پیام شرکت مخابرات از عدم وجود حق مالکیت مشترکان بر تلفن همراه یکمیلیون تومانی خود و محق بودن مخابرات در ارسال پیامهای تبلیغاتی به مشترکان برای درآمد زایی بیشتر سخن گفته بود و هفته بعدش در گفتگو با خبرنگار ایرنا تعرفه های ارسال اسپم و تخفیفاتی را که مشخص نکرده بود چه مرجعی تعیینش کرده را اعلام کرده بود نه ماه بعد و در چهارمین روز دی ماه سال جاری ایسنا گفتگویی با دکتر داوود زارعیان –مدیرکل روابط عمومی شرکت مخابرات ایران- را منتشر کرد که در قسمتی از آن گفتگو دکتر زارعیان در خصوص کوته پیامهای ناخواسته تلفن همراه گفت "آیین‌نامه‌ مربوط به نحوه‌ برخورد با اینگونه پیام‌ها در شركت مخابرات ایران در حال تهیه بوده و بزودی ابلاغ خواهد شد"
زارعیان در بخش دیگری از آن گفتگو یادآور شده بود که "در این آیین‌نامه پیش‌بینی شده كه مشتركانی كه نمی‌خواهند اینگونه پیام‌های تبلیغاتی را دریافت كنند به ما مراجعه كرده و درخواست خود را اعلام میكنند"
پیشتر هم یکی دیگر از مدیران مخابرات از اعمال تخفیف در هزینه ارسال کوته پیام مشترکانی که اس ام اس های تبلیغاتی دریافت میکنند سخن رانده بود اما دو ماه بعد و در شرایطی که نه خبر تدوین و ابلاغ آئین نامه مورد اشاره منتشر شده بود و نه اعمال و جزئیات تخفیف در هزینه ارسال کوته پیام دریافت کنندگان اس ام اس های تبلیغاتی و تکلیف آن دسته از مشترکانی که از سرویس ارسال کوته پیام استفاده نمیکنند و اسپم دریافت میکنند باز پورت ارسال پیامهای عمومی و برادکستینگ مخابرات پیامهای نظیر " دکوراسیون منزل و کابینت های آشپزخانه خود را به ما بسپارید" و "سر میز صبحانه تان پنیرهایی ما را قرار دهید" را برای مشترکانش ارسال کرد.
راه حل بامزه
در حالی که مدیرکل روابط عمومی مخابرات ایران از فراهم شدن امکان لغو عضویت مشترکین از فهرست دریافت کنندگان پیامهای تبلیغاتی در آینده نامعلوم خبرداده بود شرکت تعاونی اسلامی مجتمع صنعتی رفسنجان بعنوان اپراتور سیم کارت های اعتباری که قرار است در اواسط اردیبهشت سال آینده به 500هزار شهروند تهرانی واگذار شود در قسمت پاسخ به پرسشهای متداول وبسایت خود در جواب به سوال "چگونه میتوان از دریافت اس ام اس های ناخواسته جلوگیری کرد" پاسخ داده "با تغییر شماره تلفن" !!! یعنی چیزی در حدود پاک کردن صورت مساله !!!
حالا وقتش نیست
در حالی که مخابرات در فراهم کردن امکان یک مکالمه بی دردسر و با حداقل کیفیت برای موبایل های یک میلیون تومانی شهروندان مشکل دارد و مرکز کوته پیام مخابرات در ارسال و دریافت بی دردسر و سالم یک پیام نوشتاری کوتاه گاهی اوقات به درستی عمل نمیکند و هر از گاهی بلکل مختل میشود و وضعیت سرویس دهی اش بهتر از وضعیت مکالمات صوتی شبکه تلفن همراه کشور نیست منطق اینگونه حکم میکند که بهتر است مدیران مخابرات به جایی تزریق فشار مضاعف بر شبکه تلفن همراه کشور و مرکز کوته پیام لبریز از مشترک بوسیله ارسال پیامهای انبوه تبلیغاتی و تجاری و کسب درآمد بیشتر به فکر بهینه سازی و حتی دوباره سازی شبکه تلفن همراه و کوته پیام کشور باشند که با ورود اپراتور دوم تلفن همراهی که وعده شبکه ای بهینه و پیشرفته را داده دیگر نمیتوانند با اتکا به "تنهاترین" بودن خود و سرویس های نامعقولشان را به مشترکان مظلوم و بی زبان تحمیل کنند و همچنان منتظر درآمدهای نجومی باشند.