درصورتي كه به ماليات بر ارزش افزوده از اين ديدگاه كه اين نوع ماليات مكمل سيستم مالياتي گذشته با نرخهاي كاهش يافته و منسجم مالياتي است، بنگريم هيچ فشاري بر توليدكننده وارد نيست؛ اما در صورتي كه به اين نوع ماليات به عنوان يك مجموعه مستقل بنگريم، اين طور استنباط ميشود كه اخذ ماليات بر ارزش افزوده مالياتي مضاعف است كه باعث فشار بر توليدكنندگان ميشود.
احمد زماني، مديركل دفتر خدمات مالياتي سازمان امور مالياتي كشور، در خصوص حمايت ماليات بر ارزش افزوده از توليدكنندگان، گفت: ماليات بر ارزش افزوده جايگزين ماليات بر مصرف و فروش موضوع بند ح ماده 3 قانون تجميع عوارض خواهد شد.
وي افزود: از منظر موافقان ماليات برارزش افزوده و كساني كه اين ماليات را باعث كاهش مشكلات توليدكنندگان و سرمايهگذاران ميدانند، اين سيستم مالياتي به نحوي است كه با بهكارگيري سيستم اعتبار مالياتي يا استرداد مالياتها بر موارد اوليه و نهادهاي واسطهاي، به هنگام محاسبه ماليات بر توليد، عملا باعث حذف سيستمهاي مالياتي مضاعف با اثر آبشاري ميشود.
زماني تصريح كرد: ماليات بر ارزش افزوده به دليل این که در قيمت تمام شده كالاها اثر ميگذارد، عملا باعث تحتالشعاع قراردادن توليدكنندگان ميشود.
وي خاطرنشان كرد: آنچه مهم به نظر ميرسد، اين است كه ماليات بر ارزش افزوده در قالب يك سيستم يا مجموعه تحول نظام مالياتي برقرار شده و با كاهش در نرخهاي مالياتي موضوع قانون مالياتهاي مستقيم سال 80 همراه است.
مديركل خدمات مالياتي سازمان امور مالياتي كشور، با تاكيد بر این که ماليات بر ارزش افزوده به بخش توليد كمك ميكند، اظهار داشت: به منظور استمرار اصلاحات مالياتي سال 80 توسط دولت اعم از كاهش شديد در نرخهاي مالياتي شركتها، نرخهاي مالياتي، طبقات مالياتي اشخاص حقوقي، نرخهاي مالياتي حقوقبگيران و همچنين افزايش معافيتها براي وصول ماليات از توليد و صاحبان درآمد در حد نياز، ماليات بر ارزش افزوده علاوه بر جلوگيري از پديده آبشاري يا احتساب مضاعف ماليات هم بر طيف وسيع كالاهاي مشمول و هم بر كالاهاي وارداتي و كالاهاي توليد اخل به طور يكسان و با يك نرخ مشابه و بدون هرگونه تبعيض اعمال ميشود، بنابراين عملا هيچگونه كاهش و فشاري در قدرت رقابت توليدكنندگان نسبت به كالاهاي خارجي ايجاد نميكند.
مديركل خدمات مالياتي سازمان امور مالياتي كشور، دريافت ميزان بالاتر ماليات، استرداد مالياتهاي پرداختي به مواد اوليه و حذف 3 درصدي ماليات تجميع عوارض را از مهمترين نگرانيهاي توليدكنندگان نسبت به ماليات بر ارزش افزوده عنوان كرد و گفت: اين سيستم مالياتي در اغلب نظامهاي مالياتي و در بيش از 130 كشور دنيا اعمال ميشود و به عنوان يك سيستم مالياتي موفق و روشي جهت وصول ماليات از مصرف به جاي وصول ماليات از توليد يا درآمد حاصل از توليد مطرح است.
وي اظهارداشت: در نگاه ساده و اوليه، به نظر ميرسد كه افزايش ماليات يا اعمال نرخ 7 درصدي براي ماليات بر ارزش افزوده داراي اثر تورمي خواهد بود كه به طور قطع چنين است ؛ اما بايد به اين نكته توجه كرد كه اين اثر تورمي كوتاهمدت بوده و در بلندمدت اثر ضد تورمي خواهد داشت.
زماني ادامه داد: در بلندمدت از طريق كاهش تقاضاي مصرفكننده و افزايش ماليات از طريق افزايش قيمت عرضه داراي اثر ضد تورمي خواهد بود و اثر كوتاهمدت آن نيز چندان شديد و نگرانكننده نيست.
وي، با اشاره به معافيتهاي مالياتي برخي از كالاها در ماليات بر ارزش افزوده، عنوان كرد: در ماده 12 لايحه ماليات بر ارزش افزوده حدود 14 گروه از كالاها كه عمدتا نيز كالاهاي اساسي و مورد نياز و مصرف اقشار آسيبپذير است، مشمول معافيت هستند.
مديركل خدمات مالياتي سازمان امور مالياتي كشور، افزود: كالاهاي مذكور هماكنون نيز به شكلهاي ديگر مورد حمايت قرار ميگيرند، به عنوان نمونه محصولات فرهنگي، آموزشي يا كالاهاي اساسي كه سهم قابل توجهي در توليد ناخالص داخلي دارند، از پرداخت ماليات معاف هستند.
زماني يادآور شد: اين نوع كالاها در مجموع كالاهايي كه مشمول محاسبه شاخص تورم يا شاخص قيمت كالا و خدمات مصرفي هستند، سهم قابل توجهي دارند كه از پرداخت ماليات نيز معاف هستند.بنابراين، به مرور از اثر تورمي و افزايش قيمت ماليات بر ارزش افزودههاي كوتاهمدت كاسته ميشود.
وي، يكي از عوامل اصلي تورم در كشور را كسري بودجه دولت به خصوص در سالهاي اخير ذكر كرد و اظهارداشت: به همان ميزان كه انتظار ميرود درآمدهاي حاصل از ماليات بر ارزش افزوده، كسري بودجه را كاهش دهد، به همان ميزان انتظار ميرود كه ماليات بر ارزش افزوده داراي اثر ضدتورمي باشد يا ميزان تورم قابل پيشبيني را كاهش دهد.
|