اخبار داخلی رسانه بايد جامعه را از ضررهاي تبليغاتي مصون كرد

ایسنا , سه شنبه 2 شهريور 1389

بايد جامعه را از ضررهاي تبليغاتي مصون كرد

تبليغ كالاهاي مصرفي چون مواد غذايي كه آثار سوء بهداشتي در پي دارد نيز مي‌تواند ضررهاي اقتصادي به همراه داشته باشد .

يك استاد ارتباطات، تبليغات در ايران را فاقد يك سازمان يا انجمن غيرانتفاعي ناظر بر محتواي تبليغات دانست و گفت: تنها تبليغات داخلي نيست كه مردم را تحت تاثير قرار مي‌دهد بلكه تبليغات خارجي و ماهواره‌ها نيز موثرند.
حسينعلي افخمي اظهار كرد: در ديگر كشورها سازمان‌هاي غيرانتفاعي متشكل از شهروندان وجود دارد كه تبليغات در رسانه‌ها را پايش كرده و خوب و بد محتواي تبليغات و حتي مشكل ظاهري آن‌ها را مشخص مي‌كنند و درصورت مخالفت با يك آگهي تجاري براي عدم ادامه پخش آن، طومار جمع مي‌كنند.
وي با اشاره به صنعت چند ميليارد توماني تبليغات در ايران، ادامه داد: در كشور هيچ مركزي براي مانيتورينگ تبليغات كه بسياري با آن درگير هستند و سودآوري اقتصادي زيادي براي برخي دارد، نداريم تا به كمك آن نقاط ضعف را به مصرف‌كننده اعلام كند.
او در بيان پيشنهاداتي براي رفع مشكلات حوزه تبليغات اظهار كرد: حال كه سازمان‌هاي مردم‌نهاد براي نظارت بر تبليغات نداريم، حداقل بايد مراكز پژوهش براي تحليل و انتشار يافته‌ها راه‌اندازي شود، هرچند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اين باره قوانين تدوين مي‌كند اما درباره اين كه اين تبليغات در درازمدت چه تاثيري بر اقشار مختلف جامعه مي‌گذارد، هيچ كاري انجام نداده يا اگر كاري صورت گرفته در مطبوعات گزارشي از آن نديديم.
او پيشنهاد داد: ‌دولت از طريق راه‌هاي قانوني سهمي از درآمد شركت‌هاي تبليغاتي را بگيرد و در اختيار مراكز پژوهشي قرار دهد تا با بحث‌هاي جامعه شناسي، روانشناسي، اقتصادي و حقوقي جامعه را از ضررهاي تبليغاتي مصون كنيم.
وي با بيان اين‌كه تنها تبليغات داخلي نيست كه مردم را تحت تاثير قرار مي‌دهد، بلكه تبليغات خارجي و ماهواره‌ها نيز موثرند، خاطر نشان كرد: ‌از آنجا كه مخاطبان در معرض تمام آگهي‌ها هستند، بايد براي مشخص كردن عوارض منفي تبليغات راه‌حلي پيدا و از اثرات سوء احتمالي جلوگيري كنيم.
افخمي با اشاره به برخي تبليغات كه در‌ آن اميد واهي به مخاطب القاء مي‌شود، به تاثيرات منفي آن اشاره و اظهار كرد: پخش برخي تبليغات به ويژه در تلويزيون آرزويي در ذهن مخاطب ايجاد مي‌كند كه نرسيدن به آن به سرخوردگي افراد منجر مي‌شود. به طور مثال جامعه آماري زيادي به نيت بردن در قرعه‌كشي بانك‌ها، به افتتاح حساب مي‌پردازند كه شانس برنده شدن تنها نصيب عده محدودي مي‌شود و برخي ديگر كه روي جايزه آن حساب باز كرده‌اند را دچار سرخوردگي مي‌كند. اين كار همان اثرات منفي بليت‌هاي بخت‌آزمايي را دارد.
به عقيده او رفع اين مشكل دو راه دارد؛ يكي اين‌كه از پخش چنين آگهي‌هايي جلوگيري شود كه من مخالفم. دوم اين‌كه طبق روالي كه در برخي كشورها وجود دارد، دولت سهمي از پخش تبليغات را دريافت و براي پرهيز از ياس در افراد جامعه خدماتي چون كلاس‌هاي مشاوره رايگان و يا برنامه‌هاي هنري را ايجاد كند كه به‌طور قطع به بالا بردن درصد آرامش افراد در جامعه منجر خواهد شد.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: در پي پخش تبليغاتي از اين دست كه افراد را به بردن جوايزي چون مسكن و ماشين‌ اميدوار مي‌كند، طبق تجربه به دست آمده در كشورهاي ديگر به صورت شرطي افراد را از تلاش براي كسب درآمد باز مي‌دارد، اين مورد از آثار درازمدت تبليغات برروي جامعه است.
وي هم‌چنين اظهار كرد:‌ تبليغ كالاهاي مصرفي چون مواد غذايي كه آثار سوء بهداشتي در پي دارد نيز مي‌تواند ضررهاي اقتصادي به همراه داشته باشد كه خانواده‌ها بايد براي جبران بيماري‌هاي ناشي از مصرف آن، متحمل ‌شوند.
او تصريح كرد: نظارت برروي چنين تبليغاتي و يافتن راه‌هايي براي پرهيز از رسيدن به نقطه ضرر و يا پس از آن براي جبران از مواردي است كه بايد به آن فكر كرد.
افخمي تبليغ كالاهاي خارجي و ترغيب مردم براي خريد آن‌ها را موجب تعطيلي كارخانه‌هاي صنعتي كشور دانست و تصريح كرد: براي حل تمامي مشكلات موجود در حوزه تبليغات نيازمند قانون براي نظارت و نيز جبران كاستي‌ها هستيم.
به عقيده اين استاد ارتباطات استفاده از ستاره‌هاي دنياي ورزشي و هنر در تبليغات كار غيراخلاقي نيست، زيرا اين كار در همه جاي دنيا رايج است. حتي از شخصيت‌هاي سياسي در كار تبليغات استفاده مي‌شود، همچنانكه كه از شخصيت‌هاي هنري و ورزشي براي تبليغات سياسي پيش از انتخابات بهره مي‌برند. اما مي‌توان گفت پايين‌ترين سطح حضور ستاره‌ها در تبليغات كالاهاي تجاري است و آن‌ها به اين ترتيب از آبروي خود مايه مي‌گذارند و شايد آن‌ كالا فروش لازم را نداشته باشد.
وي در پايان خاطر نشان كرد: اما در كشور ما افكار عمومي معتقدند قهرمان ملي كه با سرمايه‌هاي كشور به مقام قهرماني رسيده است، نبايد يك كالاي خارجي را تبليغ كند و وجه قهرماني خود را صرف تبليغ محصولات خارجي كنند؛ اين انتظار ملي مردم است كه مي‌تواند به‌جا باشد.