هموطن آنلاین
- «حسین دارند» از شاعران
جنوبی کشورمان است که در استان بوشهر زندگی میکند. او را با اشعار
آیینی و به خصوص اشعاری با حال و هوای عاشورا و محرم میشناسند و
این دلبستگی به فضای شعر آیینی و عاشورایی این روزها او را به سوی
انتشار یک مجموعه ۳ جلدی از شعر شاعران استان بوشهر کشانده است.
خبر انتشار این مجموعه سه جلدی را ناشر کتاب یعنی انتشارات سپیده
باوران به فارس داد. «حسین دارند» را در گرماگرم روزهای سوگواری
شهادت اباعبدلله حسین (ع) و یاران شهید بزرگوارشان یافتیم تا هم از
کم و کیف انتشار این مجموعه سه جلدی با خبر شویم و هم گپ و گفتی
داشته باشیم درباره فضای شعر آیینی و به خصوص عاشورایی در بوشهر،
جلسات شعر آیینی این استان، سطح کمی و کیفی شعر آیینی این استان و
همچنین ارتباط شاعران بوشهر با مداحان. دنبال پاسخ این سئوال بودیم
که آیا شاعران استان بوشهر با اشعار جدیدشان فضای مداحی این استان
را نو به نو تازه میکنند یا نه. این مصاحبه به شرح زیر است:
یک مجموعه 3 جلدی از شعر شاعران بوشهر به همت شما
منتشر شده است درباره این مجموعهها توضیح میدهید؟
این مجموعه 3 جلد است. یک جلد کلا اشعار عاشورایی است و
یک کتاب هم اشعار دفاع مقدس است و در کتاب دیگر هم اشعار به دو بخش
تقسیم شده است یک بخش هم شعر انتظار است و بخش دوم کتاب هم اشعار
آیینی مربوط به سایر ائمه است.
هر یک از این کتابها نام جداگانهای دارد؟
بله نامهای جداگانهای دارند که هر یک هم اتفاقا کتابهای قطوری
شدهاند.
نام هر یک از کتابها چیست؟
مجموعه اشعار عاشورایی «تلاوت لبهای تشنه» نام دارد
اشعار دفاع مقدس هم «به تعبیر لالهها» نام گرفته و نام کتاب سوم
که بخشی از آن شعر انتظار است و بخش دیگر شعر مربوط به ائمه اطهار،
«سبزهای اناری» است.
**شعرهای آیینی شناسنامهدار
شعرهای گردآوری شده در این کتابهای حاصل جلساتی در
بوشهر هستند یا به صورت آزاد به گردآوری اشعار پرداختهاید؟
جلساتی که نبوده و من بیش از یک سال به دنبال گردآوری این
اشعار بودم یک کاری ما کردیم که شناسنامه شاعران هم همراه کتاب
باشد یعنی وقتی شعری از شاعری آمده اسم شاعر را هم بالای صفحه
آوردهایم، محل تولد و زندگی او را نوشتهایم. تاریخ تولد را هم
پیدا کردهایم تا خواننده زمان خواندن اشعار قضاوتی از سن و سال
شاعر هم داشته باشد.
شاعرانی که شعرشان در کتاب جمعآوری شده است، شاعران
معاصر بوشهر هستند یا شاعران قدیمی استان هم در کتاب، شعر آمده
است؟
همه اشعار از شاعران معاصر بوشهر است.
**قالب شعرها مهم نبودند،
مهم موضوع اشعار بود
شعرهای کتابها در چه قالبهایی هستند؟
سپید، نیمایی، غزل، مثنوی و در کل نوع قالب شعر مطرح
نبوده، شعر همه قالبها گردآوری شده، مهم موضوع اشعار بوده است
ما در شهرهایی مثل قم و تهران میبینیم جلسات شعر
آیینی به طور مرتب چه به صورت خود جوش و چه به صورت سازمان یافته
در نهادها یا سازمانها برگزار میشود و این به بالندگی شعر شاعران
خیلی کمک میکند. در بوشهر هم ما چنین جلساتی داریم؟ فضای شعری
بوشهر چگونه است؟
جلسات شعرهای آیینی به صورت مختص یا منحصرا آیینی کم یا
به تعبیر بهتر خیلی کم است. به صورت رسمی که اصلا وجود ندارد مگر
اینکه به صورت نشستهای خانگی باشد آن هم در یک روال مرتب یا به
صورت برنامه ریزی شده وجود ندارد و در جلسات عمومی گاهگاهی مطرح
میشود و بیشتر به صورت ارتباط شاعران با هم است و
جای چنین جلسات شعر آیینی در
بوشهر خالی است البته 2، 3 سالی است که ما پیگیر تشکیل
انجمن شعر آیینی هستیم و همین بعد فاصله در استان بوشهر و دوری
شاعران از همه مانع بزرگی برای تشکیل این جلسات بوده است مثلا من
در برازجان زندگی میکنم دیگر شاعر آیینی سرا در گناوه است و دیگری
در دیر و آن یکی بوشهر و بعد فاصله مشکل آفرین است.
پس برای تشکیل جلسات شعر آیینی به نتیجه نرسیدهاید؟
نه. مگر اینکه خدا خودش کمکی کند. تا نشستهای تخصصی هم
کنار این جلسات شعری داشته باشیم.
**تعهد و علاقه زیاد شاعران
بوشهری به اهل بیت(علیهما السلام)
دلیل اینکه مشخصا شما سراغ گردآوری اشعار آیینی
شاعران بوشهری رفتید چه بود؟ چون شاعران بوشهر حتما شعرهای اجتماعی
عاشقانه و در دیگر موضوعات دارند چرا فقط این نوع شعر را انتخاب
کردید؟
دلیل خاصش عشق و علاقه خودم است. چون از 13 تا 16 سالگی
وارد برنامههای عزاداری امام حسین (ع) شدم و با این نوحه خوانیها
و تعزیه گردانیها آشنا بودم و با این چیزها بزرگ شدیم بخش بسیار
مهمی از شعرهای خودم هم آیینی است و کتاب مستقلی در این رابطه دارم
به همین دلیل به فکر افتادم چون بوشهر در عزاداریها و بزرگداشت
آیینها در کشور معروف است، اشعار شاعرانش را جمع کنم چون
شاعران بوشهری تعهد و علاقه
زیادی نسبت به دین و اهل بیت دارند بسیار زیاد هستند و به
فکر افتادم اینها را به شکل ماندگاری جمعآوری کنم تا
عشق و علاقه خودم و شاعران
بوشهری را به ابا عبدالله نشان دهم.
ارتباط شاعران جوان بوشهری که شعر آیینی میگویند با
مداحان به خصوص در ایام سوگواری محرم و صفر چگونه است؟ ارتباطات
تنگاتنگ هست؟
این ارتباط متاسفانه کم است. البته چند سالی است که
شاعران معاصر استان وارد عزاداریها شده و مدحان آنها را میخوانند
اما دلخواه نیست. آنچه مدنظر من است، صورت نگرفته چون شعرها به
همان سبک و سیاق گذشته است و فضای نو در آنها کمتر دیده میشود و
تقریبا ضعیف است و ای کاش ارتباطی وجود داشت تا مداحان شعرهایشان
را از شاعران معاصر میگرفتند تا هم فضا نو شود و هم تنوعی در سینه
زنیها و عزاداریها صورت گیرد و نتیجهاش رشد شعر آیینی ما شود.
اشعار آیینی سروده شده همه به زبان فارسی هستند یا
اشعار محلی هم جایی میان این اشعار دارند؟
نه اشعار همه به زبان فارسی هستند.
**گویشهای محلی برد چندانی
در اشعار آیینی بوشهر ندارد
شاید یک دلیل اینکه شعر آیینی از مداحی استان فاصله
گرفته این است که شاعران به زبان محلی شعر نمیگویند.
نه گمان نمیکنم دلیل درستی باشد. چون کاربرد شعر محلی
زیاد نیست شما در قسمتهای مختلف استان بوشهر که نگاه کنید گویشی
که در برازجان است با گوش دشتی فرق میکند خود دیر یا بردستان که
به هم چسبیدهاند واژههای متفاوتی دارند. گناوههایی که رگههای
لری دارند با دیلم با هم فرق دارند به همین دلیل برد آن چنانی
ندارد که شعر آیینی آن را فرا بگیرد شعر فارسی عموما در مداحیها
استفاده میشود با این وجود
شعریت شعر در مداحیها راه پیدا نکرده و آنچه خوانده میشود بیشتر
به صورت نظم است آنچه در مداحیها خوانده میشود البته
شعرهای خوبی هم وجود دارد.
نکتهای مانده که بخواهید اضافه کنید؟
تاکنون کاری به وسعت این 3 مجموعه در استان انجام نشده
است، در حوزه دفاع مقدس دوستان دیگری کار کردهاند اما وسعت و
جامعیت اشعار این کتاب بیشتر است یا گردآوری اشعار یا اصلاحاتی که
در برخی اشعار وجود دارد، خیلی کم به ندرت است. اما در این کتابها
سعی شده شعرها خیلی شسته و رفته ابیایند البته انکار نمیکنم بعضی
از اشعار قابلیت حذف داشتهاند و حذف نشدهاند چون میخواستیم همه
افرادی که زحمت میکشند البته اکثرا، در این حوزه نامی از آنها
باشد و الا شعرهای زیادی باقی ماند که نگذاشتم راهی به کتاب باز
کنند ضمن اینکه به دست آوردن شناسنامهای هر چند خیلی کوتاه از
شاعران بسیار مشکل و وقت گیر بود و خود به خود شناسنامهای از
شاعران باقی مانده است.
در اشعار آیینی توجه چندانی به گویشهای محلی بوشهر نمیشود
